Íslensk nútímamálsorðabók

Yrða
← Niðurstöður

halda

sagnorð , beyging: þátíð eintölu hélt, þátíð fleirtölu héldum, sagnbót haldið

sjá einnig halda nafnorð, kvenkyn

Merkingar

  1. 1.

    með þágufalli hafa tak (á e-u)

    • hún hélt barninu þétt að sér
    • haltu spýtunni fastri meðan ég saga
    • hann heldur fast í kaðalinn
    • við héldum öll á innkaupapokum
  2. 2.

    með þolfalli álíta, telja (e-ð) (tekur viðtengingarhátt ef so. fer á eftir)

    • hann hélt að brauðið væri búið
    • hvað heldur þú um þetta?
    • ég held nú síður

  3. 3.

    leggja af stað fara (eitthvert)

    • við héldum heimleiðis
    • þeir héldu á brott um fimmleytið
  4. 4.

    með þolfalli framkvæma, hafa (boð, fund)

    • hún hélt mikla afmælisveislu
    • ráðstefnan var haldin í Svíþjóð
  5. 5.

    með þolfalli fara eftir (e-u), standa við (e-ð), efna (t.d. loforð, samning)

    • hann hélt loforð sitt
  6. 6.

    með þágufalli veita (e-u) viðnám

    • þakið heldur ekki vatni
  7. 7.

    með þágufalli hafa (e-ð) óbreytt, óhreyft

    • fyrirkomulaginu verður haldið óbreyttu
    • við ætlum að halda okkar gömlu venju
    • halda hópinn

      vera saman í ódreifðum hóp

  8. 8.
    • með þágufalli halda þessu leyndu

      fara leynt með þetta

  9. 9.
    • halda kjafti

      þegja

    • halda sér saman

      þegja

  10. 10.
    • halda sig innandyra

      vera innandyra, fara ekki út

      • fiskarnir halda sig á grunnsævi
    • halda kyrru fyrir

      vera kyrr, fara ekkert

      • þau héldu kyrru fyrir í tjöldunum
  11. 11.
    • halda sér vel

      halda útliti sínu og atgervi lítið breyttu

      • hún heldur sér ágætlega þótt hún sé orðin sjötug
  12. 12.

    halda að

    • með þágufalli halda honum að verki

      sjá um að hann vinni, slóri ekki

  13. 13.

    halda aftur af

    • halda aftur af sér

      hafa hemil á sér, stilla sig

  14. 14.

    halda á

    1. a.
      • halda á skjalatösku

        hafa hana í hendinni

        • hann heldur á pappakassa
        • hún hélt á vínglasi í hendinni
    2. b.
      • þurfa á peningunum að halda

        þarfnast peninganna

      • þegar/ef á þarf að halda

        • lögreglan var viðbúin ef á þurfti að halda
    3. c.
      • halda vel á peningunum

        fara gætilega með þá

    4. d.
      • halda vel á spöðunum

        taka á málum með útsjónarsemi og skynsemi

  15. 15.

    halda áfram

    • gera þetta áfram, fara áfram

      • þau héldu áfram uns stígurinn endaði
    • með þágufalli halda þessu áfram

      gera þetta áfram, gera áfram sama hlutinn

      • hann hélt áfram að skrifa
      • hún ætlar ekki að halda náminu áfram
    • halda áfram með frásögnina

    • útsalan heldur áfram

      útsalan er enn í gangi

      • heimsmeistarakeppnin heldur áfram á sunnudaginn
  16. 16.

    halda eftir

    • með þágufalli halda þessu eftir

      láta frá sér allt nema þetta

  17. 17.

    halda fram

    • með þágufalli halda þessu fram

      segja þetta sem staðreynd, fullyrða þetta

      • hún heldur því fram að þessi búð sé best
      • því er haldið fram að atvinnuleysi hafi minnkað
    • ef fram heldur sem horfir

      ef framhaldið verður eins og útlit er fyrir

  18. 18.

    halda framhjá

    • halda framhjá honum

      eiga í ástarsambandi við annan en hann

  19. 19.

    halda frá

    • halda sig frá áfengi

      forðast áfengi

      • ég ætla að halda mig frá sykri í nokkrar vikur
  20. 20.

    halda fyrir

    • halda fyrir munninn

      hafa höndina fyrir munninum

      • hann hélt fyrir stútinn á garðslöngunni
  21. 21.

    halda í

    • halda í handriðið

      klemma fingurna um handriðið

    • halda dauðahaldi í hönd hennar

      halda mjög fast í hana

    • halda í vonina

      hafa enn von, missa ekki vonina

  22. 22.

    halda með

    • halda með fótboltaliðinu

      styðja liðið

      • með hverjum heldur þú í spurningakeppninni?
  23. 23.

    halda niðri

    • með þágufalli halda niðri í sér hlátrinum

      bæla, kæfa hláturinn

    • með þágufalli halda niðri í sér andanum

      stöðva andardráttinn um stund

  24. 24.

    halda saman

    • halda saman reikningunum

      hafa þá aðgengilega á einum stað

  25. 25.

    halda til

    1. a.
      • halda til þar

        dvelja þar

        • hann hefur haldið til hjá vini sínum eftir skilnaðinn
    2. b.
      • halda sér til fyrir honum

        fegra sig fyrir hann

  26. 26.

    halda upp á

    1. a.
      • halda upp á afmælið sitt

        fagna því með viðhöfn eða veislu

    2. b.
      • halda mikið upp á leðurjakkann

        hafa mikið dálæti á honum

        • mamma heldur mest upp á yngsta soninn
  27. 27.

    halda uppi

    1. a.
      • með þágufalli halda henni uppi

        sjá fyrir henni, vinna fyrir henni

    2. b.
      • með þágufalli halda uppi blómlegu menningarlífi

        halda því gangandi

    3. c.
      • með þágufalli halda uppi samræðum

        halda samræðunum gangandi

  28. 28.

    halda utan um

    1. a.
      • halda utan um hana

        hafa handlegginn um hana

        • hann hélt fast utan um bakpokann sinn
    2. b.
      • halda utan um verkefnið

        hafa umsjón með verkefninu

    3. c.
      • halda fast utan um peningana

        vera tregur til að eyða þeim

  29. 29.

    halda út

    • með þolfalli halda þetta (ekki) út

      hafa ekki þol eða eirð í sér, þola þetta (ekki)

      • hún hélt ekki út að hlusta á alla ræðuna
      • hann hélt út í fjóra mánuði í starfinu
  30. 30.

    halda úti

    • halda úti tímariti

      reka tímaritið, annast rekstur (útgáfu) þess

  31. 31.

    halda við

    1. a.
      • halda við spýtuna

        hafa tak á henni svo að hún detti ekki eða færist

    2. b.
      • með þágufalli halda húsinu við

        lagfæra og bæta húsið eftir þörfum

    3. c.
      • halda við hana

        hafa hana sem ástkonu, viðhald

    4. d.
      • frumlag í þágufalli mér heldur við köfnun

        ég er alveg að kafna, mér liggur við köfnun

sjá haldast, haldinn

Beyging

framsöguhátturviðtengingarháttur
nútíðþátíðnútíðþátíð
égheldhéltéghaldihéldi
þúheldurhélstþúhaldirhéldir
húnheldurhélthúnhaldihéldi
viðhöldumhéldumviðhöldumhéldum
þiðhaldiðhélduðþiðhaldiðhélduð
þauhaldahélduþauhaldihéldu
það, mérheldurhéltþað, mérhaldihéldi
nafnhátturhalda
sagnbóthaldið
boðháttur eintöluhaltu
boðháttur fleirtöluhaldið
stýfður boðhátturhald
lýsingarháttur nútíðarhaldandi