brjóta

Merkingar

1. 1.

   láta (e-ð) brotna, láta (e-ð) fara í sundur

   • hann missti bollann og braut hann
   • hún braut hrökkbrauðið í tvennt
   • krakkarnir brutu fjórar rúður
2. 2.

   fara ekki eftir, óhlýðnast (e-u)

   • þeir hafa brotið lög
   • fyrirtækið braut reglur um bókhald
3. 3.

   • brjóta þá á bak aftur

     vera þeim yfirsterkari, hafa betur í viðureign við þá

     • herinn braut alla mótspyrnu á bak aftur
4. 4.

   • brjóta land

     ryðja gróðri og trjám af landi til ræktunar

5. 5.

   • þgf. þf.með þágufalli og þolfalli brjóta sér leið

     ryðjast í gegnum fyrirstöðu

     • áin braut sér leið í gegnum veginn
6. 6.

   brjóta af

   • brjóta af sér

     brjóta lög, fremja afbrot

     • maðurinn hefur ekki brotið neitt af sér
7. 7.

   brjóta á

   • brjóta á honum

     brjóta reglur í samskiptum við hann

     • hann telur að lögreglan hafi brotið á sér
8. 8.

   brjóta gegn

   1. a.

      • brjóta gegn reglunum

        fara ekki eftir reglunum, óhlýðnast þeim

        • meðferð fanganna brýtur gegn alþjóðalögum
   2. b.

      • brjóta gegn henni

        fremja kynferðisbrot á henni

9. 9.

   brjóta niður

   1. a.

      • brjóta hana niður

        lama styrk hennar, gera hana auma

   2. b.

      • brjóta fæðuna niður

        vinna næringarefni úr fæðunni, melta fæðuna

10. 10.

    brjóta saman

    • brjóta fötin saman

      leggja fötin snyrtilega saman

      • hann brýtur saman handklæðin
11. 11.

    brjóta um

    • brjóta textann um

      setja textann á síður, gera umbrot á textanum

12. 12.

    brjóta undir

    • brjóta undir sig ríkið

      taka ríkið með hervaldi, leggja það undir sig

      • víkingarnir komu af hafi og brutu undir sig ýmis héruð
13. 13.

    brjóta upp

    • brjóta upp skóladaginn

      koma með tilbreytingu í skóladaginn

      • í gær var skólastarfið brotið upp með leikritum og söng
14. 14.

    brjóta upp á

    • brjóta upp á einhverju nýju

      finna upp á einhverju nýju, koma fram með e-ð nýtt

      • hann reyndi að brjóta upp á nýju umræðuefni

Orðasambönd

• brjóta heilann

  hugsa stíft um e-a ráðgátu

• brjóta ísinn

  hafa frumkvæði að samskiptum (sem hafa legið niðri)