öxl
nafnorð, kvenkyn
Merkingar
f., gen. axlar, pl. axlir; [Goth. amsa; A. S. eaxl; Engl. axle; Dan. axel; Germ. achsel; Fr. aisselle; all from Lat. axilla, Grimm’s Dict. i. 163]:—the shoulder-joint, so called from being the ‘axis’ on which the arm moves (the general word is herðar, q. v.): lerka at öxl, Fms. vi. 440; þeir þrifu í axlirnar ok toguðusk um, viii. 383; hendr blóðgar upp til axla, Þiðr.; féll hann ok lesti öxl sína, Þorf. Karl. 390, v. l.; dvergar á öxlum, Rm.; hann hafði öxi um öxl, across the shoulder, Ld. 276; á öxl, Gullþ. 64; engi maðr tók betr enn í öxl honum, Fms. v. 67; meðal axlar ok ölboga, Bs. i. 640; hann slær sverðinu á öxl Grimi ok klýfr hann í herðar niðr, Finnb. 288; sat Þorkell upp við öxl, Th. sat half up leaning on his arm, Vápn. 29; at þú of öxl skjótir því er per atalt þykkir, cp. to turn the cold shoulder to, Gg.; lita, sja um oxl, to look over one’s shoulder at, look askance at, Orkn. (in a verse), Fbr. 38, 82 new Ed.
- 2.
metaph. the shoulder of a mountain; en er þeir kómu inn fyrir öxlina … undir öxlinni suðr frá Knerri, Eb. 76, 77 new Ed.; fjalls-öxl, Fas. i, 53.
- 3.
as a local name, Öxl, Landn.: Skegg-öxl, a mountain in western Iceland.
- 4.
the ‘shoulder’ of a knife, where blade and haft meet; var holdit hlaupit upp yfir knífs-axlirnar, Bs. i. 385.
- 5.
öxull; hvel þat er veltr um úróar axlir, Sks. 76 new Ed.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- f.
- kvenkyn (e. feminine)
- gen.
- eignarfall (e. genitive)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- Goth.
- Gothic.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- Dan.
- Danish.
- Germ.
- German.
- Lat.
- Latin.
- q. v.
- quod vide.
- v. l.
- varia lectio.
- cp.
- compare.
- Ed.
- edition, editions, edited.
- metaph.
- metaphorical, metaphorically.
- COMPDS
- samsett orð (e. compounds)
Tilvitnuð rit
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Þiðr.
- Þiðreks saga. (G. I.)
- Þorf. Karl.
- Þorfinns saga Karlsefnis. (D. II.)
- Rm.
- Rígsmál. (A. II.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Gullþ.
- Gull-Þóris saga. (D. II.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Finnb.
- Finnboga saga. (D. V.)
- Th.
- Theophilus. (F. III.)
- Vápn.
- Vápnfirðinga saga. (D. II.)
- Gg.
- Grógaldr. (A. II.)
- Orkn.
- Orkneyinga saga. (E. II.)
- Fbr.
- Fóstbræðra saga. (D. II.)
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Landn.
- Landnáma. (D. I.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)