þoka
nafnorð, kvenkyn
Merkingar
- 1.
u, f. [Dan. taage; can Engl. fog be the same word? cp. þel]:—a fog, mist; þoku dregr upp, Fb. i. 212; verði þoka … þá kom þoka mikil móti þeim, Nj. 20; leggr þoku yfir, Glúm. 368; hafa þeir þokur miklar en vinda litla, Ld. 74; var þoka yfir héraðinu ok vindr af hafi, Ísl. ii. 307; væta mikil ok þoka, Eg. 128; ór miðri þokunni, Stj. 306; sunnan-þoka, fog drifting from the south, Hrafn. 6; þoka ok myrkr, Fms. x. 339; þoku-fall, Thom. 454; þoku mugga, a muggy mist; myrkviðris-þoka, a mirky, pitch-dark fog: the saying, mart býr í þokunni, Ísl. Þjóðs.
- 2.
a grey-coloured ewe is in Icel. called þoka.
- 2.
að, to move, with dat.; Hrútr þokaði nú bústað sínum, Ld 66; skal hann eiga öngan kost at þoka (viz. garði) optar, to change abode again, N. G. L. i. 231: of a sitting person, en er bóndi sá þat, þokaði hann um manns-rúm, Vígl. 25; draugrinn hafði þokat at Þorsteini um þrjár setur, Fb. i. 417; þeir er næstir sátu urðu at þoka undan, to give way, give place to one, Fms. v. 315; þú skalt þoka fyrir konu þessi, Nj. 52; þokar Hörðr fyrir Hróari, Ísl. ii. 42; þokaði eldrinn hvergi um fram, þat er hann var þá kominn, Hom. 122; þokum at skóginum, sagði hann, Eg. 288; fram þoki herr, let the men move forwards, Ísl. ii. (in a verse); þoka aptr, to move back, Rb. 108; þoka sundr, to move asunder, be separated, Fas. ii. (in a verse); húskarlinn kvað vel þoka áleiðis um heilsu manna, it proceeded well, Vápn. 30; talði hón afleiðis þoka of kurteisi karlanna, it went backwards with the manhood of men, Bs. i. 340.
- 2.
as a law term, to change, alter; eigi skal fornum samkvámu-málum þoka nema allir verði ásáttir þeir er í hrepp búa, Grág. i. 458; þat skal allt hafa sem stendr á skrá þeirri … nema þokat sé síðan, 7; þoka e-u ór setningu, to displace, Rb. 562; Páskahald skal eigi þoka af Sunnudegi, 686 C. 2.
- II.
reflex. to be displaced; ok þokask þá nokkuð steina-sörvit, Ísl. ii. 348; honum varð ekki þokat, he could not be moved; lítt þokaðisk á um mannfallit, it made little progress, Fas. ii. 328.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- f.
- kvenkyn (e. feminine)
- Dan.
- Danish.
- Engl.
- English.
- cp.
- compare.
- Icel.
- Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
- COMPDS
- samsett orð (e. compounds)
- dat.
- þágufall (e. dative)
- viz.
- namely.
- reflex.
- reflexive.
Tilvitnuð rit
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Glúm.
- Víga-Glúms saga. (D. II.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Hrafn.
- Hrafnkels saga. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Ísl. Þjóðs.
- Íslenzkar þjóðsögur.
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Vígl.
- Víglundar saga. (D. V.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- Rb.
- Rímbegla. (H. III.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Vápn.
- Vápnfirðinga saga. (D. II.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)