Yrða

grafa

sagnorð

Merkingar

pret. gróf; pres. gref; part. grafinn, with neg. suffix gróf-at, Fas. i. 436 (in a verse): [Ulf. graban = σκάπτειν; A. S. grafan; North. E. to grave; Germ. graben; Swed. grafva; Dan. grave]:—to dig; grafa engi sitt, to drain one’s field, Grág. ii. 181; jörðin var grafin í hám fjallatindum, Edda 144; en er vatnit gróf tvá vega þá féllu bakkarnir, Ó. H. 18; grafa til vatns, id.; grafa út ósinn, Bs. i. 331; þá er þeir höfðu út grafit fitna (dug through it), Ó. H. 18; g. gröf, to dig a grave, 623. 28, Eg. 300; grafa niðr, to dig down, Grág. ii. 351; hann (the horse) var svá kyrr, sem hann væri grafinn niðr, as if he had been rooted in the ground, Hrafn. 7; g. torf, to dig peat, Njarð. 370, Rm. 12; g. upp, to dig up; þeir grófu upp líkamina, Nj. 86; g. upp bein, K. Þ. K. 40, N. G. L. i. 44; grafa alone, Fms. iv. 110: reflex, to bury (hide) oneself, hanu grófsk í brúkit, he hid himself in the seaweed, Njarð. 380; var grafinn lykill (the key was hid) í dyra-gætti, Störnu-Odd. 20.

  1. 2.

    to earth, bury (Old Engl. en-grave); vóru þá allir ríkis-menn í hauga lagðir en öll alþýða grafin í jörð, Ó. H. (pref.); var hann grafinn (buried) hjá leiði Kols biskups, Bs. i. 64, passim; grafa lík, g. niðr, etc., Bjarn. 19, Eb. 338, K. Þ. K. passim.

  2. 3.

    to carve, engrave; grafa innsigli, Mar., Sturl. ii. 222; krismu-ker grafit með tönn, Vm. 117; g. fílsbein í eik, Edda 151 (pref.); Margret gróf ok tönn til ágæta-vel, Bs. i. 143; grafa, steinsetja ok amalera, Fms. xi. 427.

  3. II.

    metaph. to enquire, dive deep into, Hom. 84: to unearth, find out the sense, kveða má svá, at vísan sé fegri þá grafin er, Grett. 94 A; nú festir maðr sér konu, ok grefsk upp skylda með þeim, and relationship is found out afterwards, N. G. L. i. 350; þá grófsk Þórir eptir (Th. enquired) en Úlfr segir at lyktum, Gullþ. 5; gróf hann vandlega eptir (he made a close enquiry) þess manns atferð, Fms. viii. 15; gróf hann svá undir þeim (he sounded them so), at hann varð margra hluta víss, 16; hann gróf at vandlega, ok bað hana segja sér, Dropl. 4; g. um e-t, id., Hom. 43; en grafa eigi um þat er vér megum eigi skilja, Greg. 75: g. upp, to unearth, make out; gátu menn þá upp grafit, at …, Grett. 162; grafask upp, to come to the light, Orkn. (in a verse).

  4. III.

    medic. to suppurate; impers., lærit (acc.) tók at grafa bæði uppi ok niðri, … var lærit allt grafit upp at smá-þörmum, Grett. 153, 154.

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

pret.
þátíð (e. preterite)
pres.
nútíð (e. present)
part.
lýsingarháttur (e. participle)
neg.
negative.
Ulf.
Ulfilas.
A. S.
Anglo-Saxon.
North. E.
Northern English.
Germ.
German.
Swed.
Swedish.
Dan.
Danish.
Engl.
English.
pref.
preface.
etc.
et cetera.
metaph.
metaphorical, metaphorically.
medic.
medicine, medically.
impers.
ópersónulegt (e. impersonal)
acc.
þolfall (e. accusative)

Tilvitnuð rit

Fas.
Fornaldar sögur. (C. II.)
Grág.
Grágás. (B. I.)
Edda
Edda. (C. I.)
Ó. H.
Ólafs saga Helga. (E. I.)
Bs.
Biskupa sögur. (D. III.)
Eg.
Egils saga. (D. II.)
Hrafn.
Hrafnkels saga. (D. II.)
Njarð.
Njarðvíkinga saga. (D. II.)
Rm.
Rígsmál. (A. II.)
Nj.
Njála. (D. II.)
K. Þ. K.
Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
N. G. L.
Norges Gamle Love. (B. II.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Bjarn.
Bjarnar saga. (D. II.)
Eb.
Eyrbyggja saga. (D. II.)
Mar.
Maríu saga. (F. III.)
Sturl.
Sturlunga saga. (D. I.)
Vm.
Vilkins-máldagi. (J. I.)
Hom.
Hómilíu-bók. (F. II.)
Grett.
Grettis saga. (D. II.)
Th.
Theophilus. (F. III.)
Gullþ.
Gull-Þóris saga. (D. II.)
Dropl.
Droplaugar-sona saga. (D. II.)
Greg.
Gregory. (F. II.)
Orkn.
Orkneyinga saga. (E. II.)