lopt
nafnorð, hvorugkyn
Merkingar
n.:
- 1.
[Ulf. luftus = ἀήρ; A. S. lyft; Scot. and Old Engl. lift; Engl. a-loft; O. H. G. and Germ. luft], the air, Eluc. 19, Skálda 174: the air, atmosphere, the sky, heaven, lopt vindlaust, Edda 4; skein sól, ok var lítt á lopt komin, Ld. 36; sól er á góðu lopti, high in the sky, Bs. ii. 111; þeir heyrðu klukku-hljóð í loptið upp, Fms. vi. 63, Hdl. 41, Vsp. 29: lopt var mikit (a great height) til jarðar at falla, Fb. ii. 389: allit., lopt ok lögr, Skm. 6; lýsti af höndum hennar bæði í lopt ok á lög, Edda 22; renna lopt ok lög, 70; hvat manna sá er með gullhjálminn er ríðr lopt ok lög, segja at hann á furðu góðan hest, 56:—plur., inn þver loptin, Bret. 58; hann skapaði himin ok jörð ok loptin, Edda; hann blæss eitri ok dreifir lopt öll ok lög, 41; loptin neðri, Lil. 27; loptin sungu, 34; hverfðr utan um lopt öll, Fas.
- 2.
adverb. phrases; á lopt, aloft, into the sky; hlaupa í lopt upp, io leap up into the air, Nj. 84; hefja e-t á lopt, to hold up aloft, extol, Róm. 308, Bs. i. 284, Finnb. 296; bregða á lopt, Eg. 123; bera (færa) á lopt, to spread abroad, Fms. xi. 287, Fas. i. 363, Bs. i. 133, Fs. 9; horfa, liggja í lopt upp (or upp í lopt), to lie face uppermost, opp. to á grúfu, Sturl. iii. 282: á lopti, aloft in the air, on high, hovering; taka spjótið á lopti, to catch a spear flying, Nj. 84; hann vá svá skjótt með sverði, at þrjú þóttu á lopti at sjá, 29, Þkv. 10.
- 3.
air, space; hann flaug um alla lása ok gat hvergi lopt fundit svá at hann mætti inn komask, Fb. i. 276.
- B.
[Engl., Scot., and Dan. loft], a loft, upper room, also of houses built on piles (stafir), and thus lifted from the ground; this may well be the primitive sense, from which that of air, sky may be derived through the notion that the heavens were a many-storied ceiling, see the remarks s. v. himinn; often used of the bedroom in old dwellings; en er þeir kómu upp á loptriðit sá þeir at loptið var opit, Eg. 236, Fms. ii. 5; þú skalt liggja í lopti hjá mér í nótt … ok læsti hón þcgar loptinu innan, Nj. 6, 7; til lopts þess er Erlingr svaf í, Ó. H. 116; í annan enda hússins var lopt uppi á þvertrjám …, fóru þeir Arnljótr upp á loptið ok lögðusk þar til svefns, 153, Nj. 199; lopt þat er þar er yfir útidyrum, Eb. 118; þeir gengu til svefns ok upp í loptið, Fs. 85; Gunnarr svaf í lopti einu í skálanum, Nj. 114; var Fjölni fylgt til herbergis í hit næsta lopt, Hkr. i. 17; lopts dyrr, the loft doors, Sturl. ii. 94, Fas. iii. 500; lopts gat, an opening in a floor, trap-door.
- II.
a balcony; þeir Þorbjörn vörðusk ór lopti einu, Orkn. 443; hann var skotinn í lopti einu, Fms. vii. 245; tók konungr sér herbergi í lopti einu, Ó. H. 105: in mod. usage of the ceilings or floors in many-storied houses.
- II.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- n.
- hvorugkyn (e. neuter)
- Ulf.
- Ulfilas.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Scot.
- Scottish.
- Engl.
- English.
- O. H. G.
- Old High German.
- Germ.
- German.
- allit.
- alliteration, alliterative.
- plur.
- fleirtala (e. plural)
- adverb.
- adverbially.
- opp.
- opposed.
- COMPDS
- samsett orð (e. compounds)
- Dan.
- Danish.
- s. v.
- sub voce.
- mod.
- modern.
Tilvitnuð rit
- Eluc.
- Elucidarium. (F. II.)
- Skálda
- Skálda. (H. I.)
- Edda
- Edda. (C. I.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Hdl.
- Hyndlu-ljóð. (A. II.)
- Vsp.
- Völuspá. (A. I.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Skm.
- Skírnis-mál. (A. I.)
- Bret.
- Breta sögur. (G. I.)
- Lil.
- Lilja. (A. III.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Róm.
- Rómverja saga. (E. II.)
- Finnb.
- Finnboga saga. (D. V.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)
- Þkv.
- Þryms-kviða. (A. I.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Orkn.
- Orkneyinga saga. (E. II.)