Yrða

ná-

atviksorð

adv. [Ulf. newa = ἐγγύς; A. S. neah; Engl. nigh; Germ. nahe]:—only used in COMPDS, denoting nigh, near: ná-borinn, part. near akin, born, Sks. 274, Hðm. 10, Skv. 3. 11. ná-búð, f. dwelling near to, Þórð. 69, Sturl. i. 88. ná-búi, a, m. a neighbour, Grág. ii. 343, Eg. 60, 108, Ld. 26, Nj. 11, Eb. 24. ná-býli, n. a neighbouring farm. ná-frændi, a, m. a near kinsman, Eg. 252, Ld. 258, Fms. vii. 268, Fb. i. 437, Bs. i. 133, 620. ná-frændkona, u, f. a near female relative, Bs. i. 288, 620. ná-granna, u, f. a female neighbour, Stj. 260. ná-granni, a, m. a neighbour, Fms. i. 294, Gþl. 107, Barl. 104, MS. 625. 86. ná-grennd, f., and ná-grenni, n. a neighbourhood, Stj. 189, Bárð. 165, Gísl. 92. ná-hendr, adj. a kind of metre, Edda (Ht.) 75. ná-kominn, part. coming near one, touching one nearly; þetta mál er mér nákomit, Sturl. i. 36. ná-kveðinn, part. = náhendr, Edda v. l. ná-kvæma, d, to come near to, Bs. ii. 78. ná-kvæmd, f. a ‘near-coming,’ coming near to, proximity, Bs. i. 88; í n. við e-n, Mar. ná-kvæmi, f. (mod. ná-kvæmni), exactness, Sks. 443. ná-kvæmliga, adv. minutely, exactly. ná-kvæmligr, adj. exact, minute, ná-kvæmr, adj. ‘nigh-coming,’ near about one’s person, near to one; þeir vóru svá nákvæmir konungi, Stj. 540; svá var Guðs miskunn honum nákvæm, Bs. i. 48; var Ólafr konungr honum svá nákvæmr, at …, Fms. vi. 74: metaph. attentive, hón er nákvæmust mönnum til á heita, Edda 16: minute, close, n. í skriptum, Bs. i. 871: accurate, exact, nákvæmt svar, Sks. 94 new Ed., freq. in mod. usage. ná-lægð, f. a lying near, nearness, proximity, Bs. ii. 57, Rb. 478, freq. in mod. usage: presence, H. E. i. 246, 247. ná-lægjast, d, dep. to approach, Mar. ná-lægr, adj., superl. nálægstr, Fs. 26, Fms. xi. 33; þar nálægt, Fs. 29: ‘nigh-lying,’ close by, near at hand, Ld. 184; nálægjar, close to one another, Hom. 55; nálæg héruð, Þórð. 3: metaph., Fms, i. 76, 208, v. 290. ná-mágr, m. a near relative by marriage; námágar þrír, ef maðr á dóttur manns, systur eða móður, Grág. i. 29, Sks. 713, N. G. L. i. 80. ná-munda, adj., see mund and miðmundi; vera í námunda, to be close by, Hkr. i. 266, Stj. 189, 255; þat land sem lá í námunda við Jórdan, 107; þeirra verka er hann hafði n. sér, which he was about doing, Barl. 149; at þat sé allt í n. þér (at hand) er þú megir gleði af taka, 14; ganga, koma n. e-u, to come near to, Stj. 15, 40; þat er vissi n. Múspelli, Edda 4. ná-mæli, n. hurtful language, Stor. ná-sessi, a, m. a bench-mate, N. G. L. i. 68. ná-seta, u, f. a sitting near, proximity, Dropl. 32. ná-settr, part. seated near, Sks. 226. ná-skyldr, adj. nearly related, Boll. 336. ná-stæðr, adj. = náskyldr, Thom. ná-sæti, n. = náseta, Grág. i. 51. ná-venzlaðr, part. = náskyldr, Stj. 226. ná-vera, u, f. presence, Stj. 10, 258. náveru-kona, u, f. a midwife, Stj. 248. ná-verandi, part. present, Bs. ii. 142, MS. 625. 191. ná-vist, f. presence, Ld. 34, Fms. ii. 229, v. 218, Hom. 124, Sks. 361. ná-vista, u, f. = návist, Al. 59, 119, Hom. 127, Gþl. 139. návistar-kona, u, f. a female neighbour, MS. 4. 5. návistar-maðr, m. a person present, Gþl. 150: a neighbour, 540. návistar-vitni, n. an eye-witness, Gþl. 155. návistu-maðr, m. = návistarmaðr, Fms. ix. 262.

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

adv.
atviksorð (e. adverb)
Ulf.
Ulfilas.
A. S.
Anglo-Saxon.
Engl.
English.
Germ.
German.
COMPDS
samsett orð (e. compounds)
part.
lýsingarháttur (e. participle)
f.
kvenkyn (e. feminine)
m.
karlkyn (e. masculine)
n.
hvorugkyn (e. neuter)
MS.
manuscript, manuscripts.
adj.
lýsingarorð (e. adjective)
v. l.
varia lectio.
mod.
modern.
metaph.
metaphorical, metaphorically.
Ed.
edition, editions, edited.
freq.
frequent, frequently.
dep.
deponent.
superl.
efsta stig (e. superlative)

Tilvitnuð rit

Sks.
Konungs skugg-sjá. (H. II.)
Hðm.
Hamðis-mál. (A. II.)
Skv.
Sigurðar-kviða. (A. II.)
Þórð.
Þórðar saga hreðu. (D. V.)
Sturl.
Sturlunga saga. (D. I.)
Grág.
Grágás. (B. I.)
Eg.
Egils saga. (D. II.)
Ld.
Laxdæla saga. (D. II.)
Nj.
Njála. (D. II.)
Eb.
Eyrbyggja saga. (D. II.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Fb.
Flateyjar-bók. (E. I.)
Bs.
Biskupa sögur. (D. III.)
Stj.
Stjórn. (F. I.)
Gþl.
Gulaþings-lög. (B. II.)
Barl.
Barlaams saga. (F. III.)
Bárð.
Bárðar saga. (D. V.)
Gísl.
Gísla saga. (D. II.)
Edda
Edda. (C. I.)
Ht.
Hátta-tal. (C. I.)
Mar.
Maríu saga. (F. III.)
Rb.
Rímbegla. (H. III.)
H. E.
Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Hom.
Hómilíu-bók. (F. II.)
N. G. L.
Norges Gamle Love. (B. II.)
Hkr.
Heimskringla. (E. I.)
Stor.
Sona-torrek. (A. III.)
Dropl.
Droplaugar-sona saga. (D. II.)
Boll.
Bolla-þáttr. (D. V.)
Al.
Alexanders saga. (G. I.)