nauð
nafnorð, kvenkyn
nauð-syn
f., pl. nauðsynjar, need, necessity; er nauðsyn að drepa niðr íllu orði, Nj. 21; kveðr hann vel hafa vikisk við sína nauðsyn, Fms. xi. 29; at koma þér at liði ef þú þyrftir í nokkura nauðsyn, Ísl. ii. 327; nauðsyn er lögum ríkri, necessity breaks the law, a saying, Mar.; nauðsynja hjálp, help in need, H. E. i. 489: as a law term, lawful impediment, þessar eru nauðsynjar, Gþl. 290; nauðsynjar-vitni or -váttr, a witness produced to prove impediment, N. G. L. i. 32, 217, Gþl. 539; sitja heima at nauðsynjum sínum, by necessity, Grág. i. 48; ganga nauðsynja sinna = ganga eyrna (eyrinda sinna), Sks. 718, Eb. 270, Fms. vi. 375; nauðsynja-eyrendi, -för, -sýsla, -mál, -verk, a pressing journey, business, affair, case, work, Fms. x. 335, xi. 29, 268, Nj. 145, Eg. 198, Grág. i. 78, Hkr. i. 293, Bs. i. 170, Sks. 286, 711, Js. 6. nauðsynja-laust, n. adj. unhindered; syngja hvern dag löghelgan nauðsynjalaust, K. Þ. K. 50; or, at nauðsynjalausu, without necessity: without impediment, unhindered, lögsögumaðr er útlagr þrim mörkum ef hann kemr eigi til alþingis at nauðsynjalausu, Grág. i. 4, 12.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- f.
- kvenkyn (e. feminine)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- n.
- hvorugkyn (e. neuter)
- adj.
- lýsingarorð (e. adjective)
Tilvitnuð rit
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Mar.
- Maríu saga. (F. III.)
- H. E.
- Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
- Gþl.
- Gulaþings-lög. (B. II.)
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Js.
- Járnsíða. (B. III.)
- K. Þ. K.
- Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)