Yrða

skap

nafnorð, hvorugkyn

Merkingar

n. [A. S. ge-sceap; Engl. shape; cp. Germ. be-schaffen]:—prop. shape, form.

  1. II.

    state, condition; at því skapi, in the same proportion, Rb. 96; nú ferr at því skapi um alla öldina, 62; hélt þat vel skapi, meðan hón lifði, it kept in a good state whilst she lived, Bs. 1. 129; því hefir haldit skapi, it has held its shape, remained unchanged, Jd. 3: under this head come compds denoting lawful, right, skap-drottinn, -þing, -dauði, -arfi, -bætendr, -þiggendr, see below.

  2. III.

    condition of mind, temper, mood, Fs. 128; ek kann skapi Hrafnkels, Hrafn. 27; hógværr í skapi, Nj. 2; mitt skap er eigi betra enn til meðallags, Þiðr.; hennar skap er svá stórt, at …, 307; Högni er nú mjök reiðr ok íllu skapi, in an angry mood, 321: mod., í íllu skapi, cp. vesall maðr ok ílla skapi (ill-tempered), Hm. 21, where skapi seems to be used as an adjective; vera við e-s, skap, to be after one’s mind, Finnb. 262; hón svarar sem hennar var skap til, Fbr. 137; er ok varkunn á at þvílíkir hlutir liggi í miklu rúmi þeim er nokkurir eru skapi, Fms. iv. 80; kofarn í skapi, … íllr í skapi, ill-tempered; góðr í skapi, good-tempered; at þeir hafi ílla borit sik, svá at þeim hafi náliga í allt skap komit, áðr enn létti, so that at last they almost cried, Gísl. 39; vera lítill í skapi, of small mind, faint-hearted, Hrafn. 30; ef þeir væri svá litlir í skapi at þeir þyrði eigi, K. Þ. K. 94; hafa ekki skap til e-s, to have no mind to, Nj. 202; nú hefi ek beðit hér þá stund er ek fæ mér skap til, Ld. 256, cp. Ó. H. 47; honum rann í skap, ok reiddisk hann, Fms. vi. 212; ef þat væri feðr hennar eigi móti skapi, Eg. 36, Fms. ix. 244; óvinsæll ok lítt við alþýðu skap, unpopular, Fs. 63; enginn má við mik skapi koma, Lv. 22; þat fannsk á, at henni þótti þetta mjök í móti skapi, Ld. 88; þat væri mér næst skapi, I should have a great mind for, 86; vera e-m vel at skapi, to be to one’s mind, Fs. 16, Fms. vi. 304; göra e-m e-t til skaps, to do a thing to please one, humour him, Eg. 65, Nj. 198; e-m býr e-t í skapi, to brood over, plan, Ó. H. 32.

  1. B.

    Plur. sköp, what is ‘shaped’ for one or fated, one’s fate; fár gengr of sköp Norna, Km. 24; eigi má sköpunum renna; sköpum viðr manngi, Am.; fátt er sköpum ríkra, Fs. 23; eigi má við sköpunum sporna, 26; mæla verðr einnhverr skapanna málum, Gísl. 17; íll sköp, ill fate; góð sköp, good luck, Korm. (in a verse); rík sköp, the mighty weird, Kormak; skiptu sköp, doom decided, Sturl. (in a verse); at sköpum = Gr. κατα μοιραν, Ýt. 9, Gg. 4, N. G. L. i. 204; ok gaf honum nær líf með sköpum, he escaped almost by a miracle, had a narrow escape, Fb. ii. 23.

    1. 2.

      a curse, fatality; þá er konunga-börn urðu fyrir stjupmæðra sköpum (curses), Fms. viii. 18; ó-sköp or ú-sköp, an ill fate, fatality, Hm. 97, Korm. 208, 240, Al. 129; verða fyrir ú-sköpum, Edda 11, Fas. i. 130 (of evil spells); ú-skapa verk, an evil deed which one is fated to do, iii. 406: vé-sköp, holy ordinance, Vsp. 2. sköpin (with the article), the genitals, Fms. v. 346, Ann. 1426, Edda (pref., of Saturn), Barl. 135, Fas. iii. 387, Bs. i. 466. skapa-dægr, n. one’s fated day of death; engi kemsk yfir sitt s., a saying, Es. 39.

  2. C.

    = skaf, q. v.; fimm hlöss viðar ok þrjú skaps, N. G. L. i. 240, ii. 110, v. l. 15.

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

n.
hvorugkyn (e. neuter)
A. S.
Anglo-Saxon.
Engl.
English.
cp.
compare.
Germ.
German.
prop.
proper, properly.
mod.
modern.
COMPDS
samsett orð (e. compounds)
Gr.
Greek.
pref.
preface.
q. v.
quod vide.
v. l.
varia lectio.

Tilvitnuð rit

Rb.
Rímbegla. (H. III.)
Bs.
Biskupa sögur. (D. III.)
Jd.
Jómsvíkinga-drápa. (A. III.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Hrafn.
Hrafnkels saga. (D. II.)
Nj.
Njála. (D. II.)
Þiðr.
Þiðreks saga. (G. I.)
Hm.
Hává-mál. (A. I.)
Finnb.
Finnboga saga. (D. V.)
Fbr.
Fóstbræðra saga. (D. II.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Gísl.
Gísla saga. (D. II.)
K. Þ. K.
Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
Ld.
Laxdæla saga. (D. II.)
Ó. H.
Ólafs saga Helga. (E. I.)
Eg.
Egils saga. (D. II.)
Lv.
Ljósvetninga saga. (D. II.)
Km.
Kráku-mál. (A. III.)
Am.
Atla-mál. (A. II.)
Korm.
Kormáks saga. (D. II.)
Sturl.
Sturlunga saga. (D. I.)
Gg.
Grógaldr. (A. II.)
N. G. L.
Norges Gamle Love. (B. II.)
Fb.
Flateyjar-bók. (E. I.)
Al.
Alexanders saga. (G. I.)
Edda
Edda. (C. I.)
Fas.
Fornaldar sögur. (C. II.)
Vsp.
Völuspá. (A. I.)
Ann.
Íslenzkir annálar. (D. IV.)
Barl.
Barlaams saga. (F. III.)