Yrða

una

sagnorð

Merkingar

pres. uni; pret. unði, later undi; subj. ynði; imperat. uni, Glúm. 354, Fas. i. 146, Eb. l. c.; part. unat: [a Goth. wunan is assumed from the participle unwunands = ἀδημονων, Phil. ii. 26; the word prop. means to dwell, abide; A. S. wunian; Old Engl. to wone; Germ. wohnen]:—to abide, dwell; börn áttu þau bjoggu ok unðu, dwelt and abode, Rm.; fiskr unir í flóði, the fish lives in water. Gm.; hér munda ek eðli una, Fsm.

  1. 2.

    to dwell, abide, in a Biblical sense; með Guði unir sá er unir í helgum friði, Hom. 5; una skolu vér í elsku Guðs ok náungs, … sá er unir í ástinni í Guði unir ok Guð í honum, Hom. (St.), rendering of Lat. manet.

  2. II.

    but mostly, as in the Goth. word above cited, in a special sense, to dwell on, enjoy, be happy in, content with a thing, with dat.; þangat sem hann hafði áðr lengst verit ok sínu ráði bezt unat, Fms. i. 135; Gullharaldr undi þá miklu verr enn áðr, was still less at his ease, 83; gamni mær unði, enjoyed her luck, Hbl.; at hóm sér né ynðit, Am. 54; hvártki sér unði, 86; una lífi, to enjoy life, Hkv. 1. 54; eigðú um aldr þat ok uni dóttir, Gkv. 2. 32; ok unandi auði stýra, ok sitjandi sælu njóta, Skv. 3. 16; ok uni allvel meðan svá er búit, Sturl. i. 206; una munda ek með þér, ef þú fengir mér konu þá er …, Fms. i. 289; þótti Hallfreði svá mikill skaði at um Ólaf konung at hann undi öngu, iii. 24; hann unði sér engu, was restless and unhappy, Fs. 113; hann unði lítt eptir Gunnlaug, Ísl. ii. 273; uni (imperat.) nú við þat, Fas. i. 146; uni þú nú vel við, Eb. 117 new Ed.; en þu uni við svá vel sem þú vill, Glúm. 354; una vel sínu ráði, Fb. i. 116; skalt þú fara ok una vel við ráð þitt. Nj. 11; þeir undu við it versta, 251; Þórólfr unir ílla við sinn hlut, Ld. 40; uni ek því bezt við æfi mína. Fs. 21.

    1. 2.

      sayings; unir auga neðan á sér, Völs. R.; þar er allr sem unir, Vídal. ii. 62; sæll er hinn er unir sínu, happy is he who is content with his lot, Edda (Ht.), in a ditty by bishop Klæng; öng er sorg verri en sér öngu at una, Hm. 94.

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

pres.
nútíð (e. present)
pret.
þátíð (e. preterite)
subj.
viðtengingarháttur (e. subjunctive)
imperat.
boðháttur (e. imperative)
l. c.
loco citato.
part.
lýsingarháttur (e. participle)
Goth.
Gothic.
prop.
proper, properly.
A. S.
Anglo-Saxon.
Engl.
English.
Germ.
German.
Lat.
Latin.
dat.
þágufall (e. dative)
Ed.
edition, editions, edited.

Tilvitnuð rit

Glúm.
Víga-Glúms saga. (D. II.)
Fas.
Fornaldar sögur. (C. II.)
Eb.
Eyrbyggja saga. (D. II.)
Rm.
Rígsmál. (A. II.)
Gm.
Grímnis-mál. (A. I.)
Fsm.
Fjölsvinns-mál. (A. II.)
Hom.
Hómilíu-bók. (F. II.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Hbl.
Hárbarðs-ljóð. (A. I.)
Am.
Atla-mál. (A. II.)
Hkv.
Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
Gkv.
Guðrúnar-kviða. (A. II.)
Skv.
Sigurðar-kviða. (A. II.)
Sturl.
Sturlunga saga. (D. I.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Fb.
Flateyjar-bók. (E. I.)
Nj.
Njála. (D. II.)
Ld.
Laxdæla saga. (D. II.)
Vídal.
Vídalíns-postilla.
Edda
Edda. (C. I.)
Ht.
Hátta-tal. (C. I.)
Hm.
Hává-mál. (A. I.)