víss
lýsingarorð
Merkingar
adj., gen. pl. víssa, Skm. 17; dat. sing. f. víssi (like hvassa, laussa, laussi); [Ulf. weis, in hindar-weis, un-weis, fulla-weis; A. S. wîs; Engl. wise; O. H. G. wisi; Germ. weise; Dutch wijze; Dan.-Swed. vis]:—certain; þótt ek vita vísan bana minn, Nj. 95; liðu svá sex ár at þetta varð ekki víst, was not known, Ísl. ii. 200; vísar eignir konungs (= vísaeyrir), Fms. vii. 20; úvísa-vargr, see p. 667; verða e-s víss, to ascertain, become aware of; þessa mun ek skjótt víss verða, Nj. 11; ek mun þessa brátt víss verða af konungi, Eg. 54; göra hann varan við svikræði, er hann varð víss, Fms. vi. 41; verða víss þessarrar ráða-görðar, Nj. 80; er Egill er víss orðinn þessara tíðenda, Eg. 406; er þeir vóru vísir orðnir alls ins sanna, 123; mun þessa aldri víst verða, Fb. i. 554: vís ván, þá er þó vís ván, at þeygi vili allir til eins færa ef máli skiptir allra helzt í lögum, Skálda (Thorodd); þá skjótumk ek yfir, sem vís ván er, as is to be expected, id.
- II.
wise; vísa menn af ú-vísum, Stj. 191, v. l.; inn vísi sagna-maðr Josephus, 43; Ingjaldr var enn vísasti maðr í öllu, Fas. ii. 505, Rb. 466: allit., víssa Vana (gen. pl.), Skm. 17; með vísum Vönum, Vþm. 39, but in this sense ‘vitr’ (q. v.) is more used.
- III.
neut. as adverb (Germ. ge-wiss); má slíkt víst útrúligt þykkja, Fms. x. 309; þar eru víst píslar-staðir, Sks. 154; vita e-t víst, to know for certain, Rb. 2; þat vil ek víst, surely I will, Nj. 41; þeir báðu hann drekka soðit, hann vill þat víst eigi, that he would by no means do, Fms. i. 35; víst eigi, certainly not, Sturl. i. 84 C; it vísasta, most certainly, Hom. 5; at vísu, certainly, surely; hann hefir þat at vísu í hug sér, Ld. 40; vill konungr nú at vísu láta undan bera, Fms. xi. 69: til víss, for certain; hann lézk kenna Bæring til víss, Bær. 16; er Æsirnir sá þat til víss, at þar var bergrisi kominn, Edda 26; þat vitum vér til víss, at …, Fms. xi. 380; sjá fyrir víst, Stj. 213.
- IV.
víss vitandi, intentionally, knowingly; in two words, göra víss vitandi, Stj. 39; enda varðar ok fjörbaugs-garð öllum þeim mönnum sem samskipa fénu fara útan vísir vitendr, Grág. (Kb.) i. 243; at hann hafi þá konu fastnat víss vitandi, ii. 35: in mod. usage, vís-vitandi, indecl., in one word.
- V.
of mind or manners, in compds as bragð-víss, wily; dramb-víss, læ-víss, qq. v.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- adj.
- lýsingarorð (e. adjective)
- gen.
- eignarfall (e. genitive)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- dat.
- þágufall (e. dative)
- sing.
- eintala (e. singular)
- f.
- kvenkyn (e. feminine)
- Ulf.
- Ulfilas.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- O. H. G.
- Old High German.
- Germ.
- German.
- v. l.
- varia lectio.
- allit.
- alliteration, alliterative.
- q. v.
- quod vide.
- neut.
- hvorugkyn (e. neuter)
- mod.
- modern.
- indecl.
- óbeygjanlegt (e. indeclinable)
Tilvitnuð rit
- Skm.
- Skírnis-mál. (A. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Skálda
- Skálda. (H. I.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Rb.
- Rímbegla. (H. III.)
- Vþm.
- Vafþrúðnis-mál. (A. I.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Bær.
- Bærings saga. (G. II.)
- Edda
- Edda. (C. I.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Kb.
- Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)