vald
nafnorð, hvorugkyn
Merkingar
n., pl. völd, [Germ. ge-walt; Dan. vold; cp. valda]:—power, might, authority; eiga vald á e-u, Sks. 160; hafa vald til e-s, Fms. x. 337; vald ok lög, vald ok dóm, Bs. i. 741, 742; ef ek á svá mikit vald á þúr, Nj. 10; gefask á vald e-s, to submit to one, Fms. xi. 392; ganga til valds, Bs. i. 764; valds-dagar, 280; Guð er öll hefir völdin, id.; vald ok skipan, 694; leggja á e-s vald, Fb. ii. 179: með valdi, by force, Fms. xi. 392, Eg. 41; yfir-vald, authority.
- 2.
power, dominion; vald landsins, Fms. i. 23; kirkju-vald, Bs. i. 789, Ó. H. 47; þá skal valds-maðr reiða ór sínu valdi, Js. 4.
- II.
plur. the cause or making of a thing, mostly in a bad sense, Fms. vi. 350; kenni ek þér völd um þat, I charge it on thee, thou hast done it, Fær. 255; kenna sér völd um þat harðrétti, Rd. 249; af mínum völdum, by my making, Fms. ii. 188; af hans völdum, Grág. i. 94; ok göra hann sannan at völdunum, bring it home to him, 95; skaða þann er orðinn er af völdum konu þinnar, Nj. 76; af manna-völdum, by human hands, see p. 408, col. 1.
- III.
in chess, a guard; hróks-vald, peðs-vald. valds-maðr, m. a mighty man, in plur. the great, Fms. iv. 209, vii. 315, Js. 4; höfðingja ok valdsmenn, Fms. vii. 164; valdsmaðr (a ruler) yfir þessu ríki, xi. 232; veraldligir valdsmenn, the great of this world, K. Á. 220.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- n.
- hvorugkyn (e. neuter)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- Germ.
- German.
- Dan.
- Danish.
- cp.
- compare.
- plur.
- fleirtala (e. plural)
- m.
- karlkyn (e. masculine)
Tilvitnuð rit
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Js.
- Járnsíða. (B. III.)
- Fær.
- Færeyinga saga. (E. II.)
- Rd.
- Reykdæla saga. (D. II.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- K. Á.
- Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)