vanda
sagnorð
Merkingar
að, to make elaborately, take care and pains in a work or a choice, to pick out the best, choose; vanda til ferðar bæði menn ok skip, Nj. 122; búa ferð sína ok vanda menn til, Orkn. 108; þat var siðr um ríkra manna börn, at vanda mjök menn til at ausa vatni ok gefa nöfn, Fms. i. 14; þurfti þann stað at vanda, at hann væri sléttr, Eg. 275; vóru menn vandaðir til at varðveita hofin at vitrleik ok réttlæti, Landn. (Append.) 334; svá skal sannaðar-menn vanda at frændsemi við aðilja, at …, Grág. i. 30, 75, ii. 245; vanda skal búa í þingkvöð, at fjár-eign, i. 142; svá skal vanda sögu sem um erlendis víg, i. e. the procedure is the same as, 183; svá skal vanda tíð at eiðfæra ómaga, sem til þess at eiga hreppa-dóm, the same season is to be appointed for it as for h., 245.
- 2.
to work elaborately; þann bæ lét hann mjök vanda, Eb. 26; hón görði honum klæði öll þau er mest skyldi vanda, Fs. 61; láta göra skip ok vanda sem mest, 322; göra drykkju-skála ok vanda sem mest, Fms. i. 290; þú skalt vanda sem mest bæði hátt ok orðfæri ok einna mest kenningar, Fb. i. 215: vandaðr, choice, elaborate; stofu nýja ok vandaða, Eg. 49; skip vandat at öllu sem mest, 68; skip vandat forkunnar-mjök at smíð. Orkn. 332; mikit lið ok frítt ok mjök vandaðan skipabúnað, Fms. x. 36; var vandaðr mjök róðr á drekanum, vi. 309; stöpul vandaðan, Bs. i. 132; vandaðar krásir, choice, Fms. iv. 160; umgörð vandaða, Fs. 97.
- 3.
vanda sig, vanda ráð sitt, to be honest, lead a righteous life, passim; lítt vandaðr, not very honest, Fms, xi. 275; ú-vandaðr, plain, common, dishonest.
- II.
[vanda = to carp at, find fault, Ivar Aasen], to object, make difficulties:
- 1.
only in the negative phrase, vanda ekki, not to mind; hann sagði dóttur sinni, at hann mundi eigi vanda at gipta honum dóttur sína, Stj. 206; vanda eigi, to mind not, care not; vanda ek eigi (I mind not) þótt sá sé drepinn, 181; vanda ekki (care not) hvárt luklar finnask, Al. 44; vandar eigi þótt þykkt so skipat, 41.
- 2.
to find fault, be fastidious; hvárt sem þær vanda eðr gefa ósæmilig orö, D. N. ii. 16; þá eigu hásetar eigi at vanda þá hlezlu fyrir styrimanni ok fari við svá búit, N. G. L. ii. 275: and thus freq. in mod. speech of Norway, ‘vanda maten’ (cp. Icel. mat-vandr); in Icel. it remains in the phrase, vanda um e-t, to complain of, Eg. 142, 711, Landn. 141, Orkn. 90, Fs. 137, Eb. 144, Gullþ. 26, Dropl. 15.
- 1.
- III.
reflex. to become difficult, precarious; nú vandask málit, Nj. 4; vandask ráða-görðin, Fms. vii. 183.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- i. e.
- id est.
- freq.
- frequent, frequently.
- mod.
- modern.
- cp.
- compare.
- Icel.
- Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
- reflex.
- reflexive.
Tilvitnuð rit
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Orkn.
- Orkneyinga saga. (E. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Landn.
- Landnáma. (D. I.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Ivar Aasen
- Ivar Aasen’s Dictionary, 1850.
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Al.
- Alexanders saga. (G. I.)
- D. N.
- Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Gullþ.
- Gull-Þóris saga. (D. II.)
- Dropl.
- Droplaugar-sona saga. (D. II.)