veðr

nafnorð, hvorugkyn

Merkingar

1.
n. [A. S. and Old Engl. weder; Engl. weather; Germ. wetter; Dan. væder, sounded vǣr-et]:—the weather; kalt, vindlítið veðr, gott veðr, kyrt veðr, Fbr. 256; spurði hvat veðrs væri, id.; í hverju veðri, K. Þ. K.; veðr ræðr akri, Hm., Fms. ix. 353: the air, ná upp ór veðrum, out of the upper air, Edda (pref.); eldr, veðr, jörð, 625. 178,
2.
a wind; stormr veðrs, Fms. i. 101; bera klæði í veðr, Eb. 264: wind, a gale, hvasst veðr, a gale, Eg. 196; tók at lægja veðrit, Nj. 124; veðrit óx, 267; reka fyrir veðri ok straumi, Grág. ii. 384; sær eða vötn eða veðr, 275; stór veðr, great gales, Eg. 160; at veðr tvau verði senn í lopti, Fas. ii. 515, passim.
3.
naut. phrases; stýra á veðr e-m, Fms. ii. 305; beita undir veðr, Fb. i. 540; reru í kring um Bagla ok á veðr þeim, Fms. viii. 335; á veðr eldinum, 283; sigla á veðr e-m, to get to windward of one, to take the wind out of his sail, Band. 39 new Ed.; veifa ræði veðrs annars til, Hým. 25; láta í veðri vaka, to ‘see which way the wind blows’(?), metaph. to make believe, pretend, see vaka.
4.
phrases; hafa veðr af e-u, to get the wind of one, scent him, metaphor from hunting; bersi hafði veðr af manninum, the bear had wind of him, Grett. 101 A; ek hafða veðrit af þeim sem kallaði, Fas. i. 14; komask við veðri, to be scented, rumoured abroad, Fms. vii. 165, Ísl. ii. 482, Rd. 252; Hjalti lét koma veðr á þau (threw out hints to them) um ræður þær er haun hafði upp-hafit, Ó. H. 59; staðar-menn mæltu mjök á veðr um, hinted broadly, Orkn. 342.
B.
COMPDS: veðrabati, veðrabálkr, veðrabrigði, veðrbelgr, veðrblaka, veðrborð, veðrdagr, veðreygr, veðrfall, veðrfastr, veðrfölnir, veðrglöggr, veðrgnýr, veðrgóðr, veðrharðr, veðrhimin, veðrahjálmr, veðrahöll, veðrkænn, veðrlítill, veðrsjúkr, veðrspár, veðrstaða, veðrsæll, veðrtekinn, veðrvandr, veðrviti.
1. 2.
  m., gen. veðrar, but veðrs, Stj. 133; [A. S. weder; Engl. wether; Germ. widder; Dan.-Swed. væder, väder]:—a wether; the word is obsolete in Icel. except in poetry (cp. hrútr), Edda (Gl.); þeir glöddusk sem veðrar, Stj. 177; ins hornótta veðrs, 133; veðr, N. G. L. i. 212; veðra-fjörðr, or corrupt, Viðris-fjörðr, in a pun = Hrúta-fjörðr, Grett. (in a verse).
2. 2.
  a battering-ram. Sks. 411.
3. II.
  as a nickname, Landn.

COMPDS:

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

n.: hvorugkyn (e. neuter)
A. S.: Anglo-Saxon.
Engl.: English.
Germ.: German.
Dan.: Danish.
pref.: preface.
naut.: nautical.
Ed.: edition, editions, edited.
metaph.: metaphorical, metaphorically.
COMPDS: samsett orð (e. compounds)
m.: karlkyn (e. masculine)
gen.: eignarfall (e. genitive)
Icel.: Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
cp.: compare.

Tilvitnuð rit

Fbr.: Fóstbræðra saga. (D. II.)
K. Þ. K.: Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
Hm.: Hává-mál. (A. I.)
Fms.: Fornmanna sögur. (E. I.)
Edda: Edda. (C. I.)
Eb.: Eyrbyggja saga. (D. II.)
Eg.: Egils saga. (D. II.)
Nj.: Njála. (D. II.)
Grág.: Grágás. (B. I.)
Fas.: Fornaldar sögur. (C. II.)
Fb.: Flateyjar-bók. (E. I.)
Band.: Banda-manna saga. (D. II.)
Hým.: Hýmis-kviða. (A. I.)
Grett.: Grettis saga. (D. II.)
Rd.: Reykdæla saga. (D. II.)
Ó. H.: Ólafs saga Helga. (E. I.)
Orkn.: Orkneyinga saga. (E. II.)
Stj.: Stjórn. (F. I.)
N. G. L.: Norges Gamle Love. (B. II.)
Sks.: Konungs skugg-sjá. (H. II.)
Landn.: Landnáma. (D. I.)