venja
sagnorð
sjá einnig venja nafnorð, kvenkyn
Merkingar
pres. ven; pret. vanði, later vandi; subj. venði; part. vandr, vaninn: [Dan. vænne; see vani]:—to accustom; venja e-n e-u or við e-t; venja hann við íþróttir ok hæversku, Fms. i. 78; gestrisni vanði hann sik, he practised hospitality, 655 v. B. 2; vandi Dofri hann við íþróttir, ættvísi ok vígfimi, taught him, trained him in, Bárð. 164.
- 2.
in phrases, kostgæfði hann af þeim at venja öll úkynni, to unteach them all bad manners, Bs. i. 687; hann venr kvámur sínar til Ormhildar, Nj. 107; venja leiðir sínar til e-s staðar, to haunt a place, Fb. i. 303; síðan venr hann fé sitt í akra hennar, Fms. vii. 357: to train, tame, bjarndýri vel vanið, vi. 298, Fagrsk. ch. 21: to educate, engi börn vóru svá vel vanin, sem þeirra börn, Bs. i. 129; barn var ek ok ílla vanit, Karl. 197.
- II.
reflex. to be wont, accustomed to do a thing; vanðisk fjósa-kona ein at þerra fætr sína á þúfu þeirri, er …, Landn. 51, v. l.; síðan vanðisk Einarr optliga at ganga til tals vid Egil, Eg. 686; á hverri ártíð hans venjask menn at göra þá minning hans, Blas. 51; vöndusk margir at fara til hans, Hkr. iii. 249.
- 2.
with dat.; vanðisk hann því þegar á unga aldri at ræna ok at drepa menn, Ó. H. 212; at þat venisk vápnfimi, to be trained in arms, Al. 4; nú mun ek verða at venjask hestinum um hríð, Fms. ix. 56: venjask af e-u, sem hugr várr vensk meirr af himneskum sætleik, Greg. 28; Daríus hafði af vanizk styrjöld ok úfriði, Al. 17.
- 2.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- pres.
- nútíð (e. present)
- pret.
- þátíð (e. preterite)
- subj.
- viðtengingarháttur (e. subjunctive)
- part.
- lýsingarháttur (e. participle)
- Dan.
- Danish.
- ch.
- chapter.
- reflex.
- reflexive.
- v. l.
- varia lectio.
- dat.
- þágufall (e. dative)
Tilvitnuð rit
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Bárð.
- Bárðar saga. (D. V.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Fagrsk.
- Fagrskinna. (E. I.)
- Karl.
- Karla-magnús saga. (G. I.)
- Landn.
- Landnáma. (D. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Blas.
- Blasius saga. (F. III.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Al.
- Alexanders saga. (G. I.)
- Greg.
- Gregory. (F. II.)