gefa

Merkingar

1. 1.

   þgf. þf.með þágufalli og þolfalli láta (e-n) hafa (e-ð) að gjöf

   • hann gaf henni hring
   • þau gáfu afmælisbarninu góða gjöf
   • mér var gefin þessi bók
   • henni voru gefnir leðurhanskar
2. 2.

   þgf. þf.með þágufalli og þolfalli veita (e-m) (e-ð)

   • hann gaf mér leyfi til að skreppa frá
   • þeir gefa okkur kost á að andmæla
   • vinnustaðurinn gefur frí í dag
   • föngunum var gefið frelsi
3. 3.

   þgf. þf.með þágufalli og þolfalli veita (e-m) mat, drykk, næringu, fóðra (e-n)

   • ég þarf að gefa kettinum
   • hann gaf gestinum að borða
   • hún gaf börnunum súpu og brauð
   • gestunum var gefið vín og snittur
4. 4.

   • þf.með þolfalli gefa sig

     láta undan, bresta, bila

     • gamla brúin gaf sig undan vörubílnum
     • vatnsrör gaf sig í frostinu
     • þessir skór eru farnir að gefa sig
5. 5.

   • þf.með þolfalli gefa sig á vald tilfinningunum

     láta tilfinningarnar ná tökum á sér

6. 6.

   • þgf.með þágufalli gefa sér þetta

     setja sér þessa forsendu, þessar aðstæður, "setjum svo að ..."

     • gefum okkur að allir jöklar á landinu bráðni, hvað verður þá?
7. 7.

   • það gefur góðan byr

     það er góður byr

   • það gefur á bátinn

     sjór skvettist yfir bátinn

8. 8.

   gefa að

   • þf.með þolfalli gefa sig að þessu

     beina kröftum sínum og tíma að þessu

     • hún hefur gefið sig alveg að góðgerðarmálum
9. 9.

   gefa af

   • jörðin gefur lítið af sér

     bújörðin veitir lítinn ágóða eða uppskeru

10. 10.

    gefa á

    • þf.með þolfalli gefa sig á tal við hana

      byrja að tala við hann, hefja samræður við hann

      • ég gaf mig á tal við lögregluþjón
11. 11.

    gefa eftir

    • 1. a.

         láta undan, slaka á (kröfum, reglufylgni)

         • launþegar ætla ekkert að gefa eftir í samningunum
      2. b.

         láta undan, þenjast, teygjast

         • buxurnar eru þröngar en efnið gefur vel eftir

    • þgf.með þágufalli gefa honum ekkert eftir

      vera ekkert verri en hann

      • hún er góð í skák en hann gefur henni ekkert eftir
      • ódýru þvottavélarnar gáfu þeim dýru lítið eftir í könnunum
12. 12.

    gefa fram

    • þf.með þolfalli gefa sig fram

      láta vita af sér, koma sér á framfæri

      • tvö vitni að árekstrinum hafa gefið sig fram
      • þjófurinn gaf sig fram við lögregluna
13. 13.

    gefa frá

    1. a.

       • gefa frá sér lykt

         láta frá sér lykt

         • blómin gefa frá sér sæta angan
         • hvalir geta gefið frá sér hátt hljóð
    2. b.

       • gefa frá sér verkefnið

         láta það frá sér, hafna því

14. 14.

    gefa fyrir

    1. a.

       • þf.með þolfalli gefa mikið fyrir hestinn

         borga mikið fyrir hestinn

         • hvað gáfuð þið fyrir þennan bíl?
    2. b.

       • þf.með þolfalli gefa ekki mikið fyrir orð hans

         taka lítið mark á orðum hans

15. 15.

    gefa inn

    • þgf. þf.með þágufalli og þolfalli gefa henni inn lyf

      láta hana taka lyf, gefa henni lyf

16. 16.

    gefa í

    1. a.

       • auka hraðann (á bíl)

         • hún gaf í þegar þorpið var að baki
    2. b.

       • þf.með þolfalli gefa sig í þetta

         beina kröftum sínum og tíma að þessu

17. 17.

    gefa saman

    • þf.með þolfalli gefa þau saman

      gifta þau

      • þau voru gefin saman í lítilli kirkju
18. 18.

    gefa til baka

    • þgf. þf.með þágufalli og þolfalli gefa honum smápeninga til baka

      láta hann hafa smápeninga yfir búðarborðið

      • búðarkonan gaf mér of lítið til baka
19. 19.

    gefa upp

    1. a.

       • þf.með þolfalli gefa þetta upp

         skýra frá þessu, veita upplýsingar um þetta

         • maðurinn sem hringdi gaf ekki upp rétt nafn
         • hún vill ekki gefa upp aldur sinn
    2. b.

       • þf.með þolfalli gefa upp tekjur sínar

         greina frá tekjum sínum á skattframtali

    3. c.

       • þf.með þolfalli gefa upp boltann

         kasta upp bolta, t.d. í blaki

20. 20.

    gefa út

    • þf.með þolfalli gefa út bækur

      annast útgáfu á bókum

      • bókin er gefin út í stóru upplagi