hafa

Merkingar

1. 1.

   vera með (e-ð)

   • ég hef mitt eigið skrifborð í vinnunni
   • hann hafði dagblað í hendinni
   • við höfum stóran garð
2. 2.

   hjálparsögn til að mynda núliðna og þáliðna tíð (lokið horf)

   • ég hef aldrei komið til Spánar
   • hann hefur verið í burtu að undanförnu
   • hún hafði farið á pósthúsið
   • þau höfðu ákveðið að hittast þar
3. 3.

   • hafa sig á brott

     fara burt, snáfa burt

     • hundurinn hafði sig loksins burt
4. 4.

   hafa af

   1. a.

      • hafa þetta af

        takast þetta

        • hún hafði það af að sigra í spretthlaupinu
   2. b.

      • hafa það af

        halda lífi, lifa af hættu eða sjúkdóm

5. 5.

   hafa á móti

   • hafa ekkert á móti þessu

     vera ekki mótfallinn þessu

     • ég hef ekkert á móti hnefaleikum
     • segið til ef þið hafið eitthvað á móti þessu
6. 6.

   hafa eftir

   • hafa þetta eftir honum

     segja þetta eins og hann sagði það

     • þetta var haft eftir ráðherranum í gær
7. 7.

   hafa fram

   • hafa sitt fram

     ná fram vilja sínum

     • ef þeir hafa sitt fram hækka launin umtalsvert

   • hafa þetta fram

     fá þessu framgengt, fá þetta í gegn

8. 8.

   hafa fram yfir

   • hafa þetta fram yfir hana

     vera betri, hafa betri stöðu en hún að þessu leyti

     • poppkorn hefur ýmislegt fram yfir annað snakk
9. 9.

   hafa fyrir

   1. a.

      • hafa fyrir þessu

        ómaka sig við þetta, hafa fyrirhöfn af þessu

        • hún hafði fyrir því að baka 3 tertur í veisluna
        • þau höfðu mikið fyrir því að skipuleggja skólaballið
   2. b.

      • hafa eitthvað fyrir sér

        styðjast við vitneskju eða góð rök

        • ég veit ekki hvað hann hefur fyrir sér þegar hann segir þetta
10. 10.

    hafa í

    1. a.

       • hafa í sig og á

         hafa nóg til að framfleyta sér

    2. b.

       • hafa sig í að hringja

         hafa framkvæmd, dug, kjark í sér til að hringja

         • við höfðum okkur loks í að láta mála þakið
11. 11.

    hafa í frammi

    • hafa sig lítið í frammi

      vera áberandi í umræðum, í samfélaginu

      • hann hafði sig fremur lítið í frammi á fundinum
12. 12.

    hafa ofan af

    1. a.

       • hafa ofan af fyrir sér

         stytta sér stundir

         • ég hafði ofan af fyrir mér með lestri skáldsagna
         • það þarf að hafa ofan af fyrir krökkunum í flugvélinni
    2. b.

       • gamalt hafa ofan af fyrir fjölskyldunni

         framfleyta fjölskyldunni, sjá henni farborða

13. 13.

    hafa til

    • hafa sig til

      gera sig kláran, fínan

      • þær eru að hafa sig til fyrir samkvæmið
14. 14.

    hafa undan

    • hafa (ekki) undan henni

      koma minna í verk en hún

      • þeir hafa ekki undan að framleiða vöruna
      • starfsfólkið hefur varla undan að taka við umsóknum
15. 15.

    hafa undir

    1. a.

       • hafa skjalið undir höndum

         hafa skjalið í vörslu sinni

    2. b.

       • hafa hann undir

         vera honum yfirsterkari í átökum

16. 16.

    hafa upp á sig

    • þetta hefur lítið upp á sig

      þetta gagnar lítið, þetta hefur engan tilgang eða árangur

      • það hefur ekkert upp á sig að fara í mál við hann
17. 17.

    hafa uppi á

    • hafa uppi á bréfunum

      finna bréfin

      • það reyndist erfitt að hafa uppi á eiganda bátsins
18. 18.

    hafa upp úr

    • hafa lítið upp úr starfinu

      fá litlar tekjur eða hagnað af starfinu

      • þeir hafa sæmilega upp úr búðinni

    • hafa mikið upp úr sér

      hafa miklar tekjur eða hagnað

    • það er lítið upp úr þessu að hafa

      þetta skilar litlum hagnaði, ágóða

19. 19.

    hafa út undan

    • hafa hana út undan

      taka hana ekki með (þegar aðrir fá e-ð)

      • Öskubuska var alltaf höfð út undan
20. 20.

    hafa út úr

    • hafa út úr honum fé

      ná af honum fé með klækjum

21. 21.

    hafa við

    1. a.

       • hafa mikið við

         hafa hátíðarbrag á e-u, gera e-ð með viðhöfn

         • þau elda nautakjöt þegar þau vilja hafa mikið við
    2. b.

       • hafa (ekki) við honum

         vera lengur en hann, ná honum (ekki)

         • hann talaði svo hratt að ég hafði ekki við að skrifa það niður
22. 22.

    hafa yfir

    • hafa yfir vísuna

      segja fram vísuna

Orðasambönd

• hafðu það gott

  gangi þér allt vel

• það verður að hafa það

  svo verður þá að vera, það er ekkert við því að gera

  • það var uppselt á tónleikana - það verður bara að hafa það