ná

Merkingar

1. 1.

   geta tekið (e-ð), heppnast að fá tak (á e-u)

   • ég næ ekki því sem er í efstu hillunni
   • hún náði ekki blettinum úr skyrtunni
   • við náum strætó ef við hlaupum
   • hann reyndi að drepa fluguna en náði henni ekki
2. 2.

   hafa tíma til (e-s), takast að gera (e-ð)

   • hann náði ekki að klára verkefnið fyrir skólann
3. 3.

   takast, öðlast, fá (e-ð)

   • ná árangri

   • ná bata / heilsu

   • ná markmiðinu

   • ná tali af honum

   • ná tökum á vélinni

4. 4.

   spanna (vegalengd, tíma, upphæð)

   • vegurinn nær að fjallinu
   • eldhússkápurinn nær alveg upp í loft
   • hún nær bróður sínum í öxl
   • þessi smápeningar ná ekki 100 krónum
5. 5.

   komast (eitthvert)

   • þau náðu heim fyrir myrkur

   • ná langt

     komast langt á sínu sviði

     • þessi ungi fiðluleikari á eftir að ná langt
6. 6.

   standast (próf)

   • allir nemendurnir náðu prófinu
7. 7.

   skilja, heyra og festa (e-ð) í minni

   • ég náði ekki alveg nafninu á honum
   • náðuð þið því sem fyrirlesarinn sagði?
8. 8.

   • ná sér

     fá bata, batna

     • ég verð heima meðan ég er að ná mér
     • hún náði sér af kvefinu um síðir
9. 9.

   ná fram

   • ná fram hefndum

     geta hefnt sín

   • ná fram kröfum sínum

     takast að fá kröfur sínar uppfylltar

10. 10.

    ná í

    1. a.

       • ná í blýant

         sækja blýant

         • þeir náðu sér í kaffi í eldhúsið
         • viltu ná fyrir mig í vatnsglas?
    2. b.

       • ná sér í aðgöngumiða

         útvega sér miða

         • hvar gastu náð þér í svona flottan jakka?
         • hann er búinn að ná sér í nýja kærustu
    3. c.

       • ná í hana

         fá samband við hana, geta talað við hana (einkum í síma)

         • kennarinn var á fundi, ég náði ekki í hann
11. 11.

    ná í gegn

    • frumvarpið nær í gegn

      frumvarpið er samþykkt

12. 12.

    ná niðri

    • ná sér niðri á henni

      ná fram hefndum á henni, hefna sín á henni

13. 13.

    ná saman

    • þeir ná vel saman

      þeir mynda gott samband, góðan skilning sín á milli

      • hún og nýi starfsmaðurinn náðu strax ágætlega saman
14. 14.

    ná til

    1. a.

       • ná til hans

         komast í tæri við hann, komast nálægt honum

         • ég ætla að skamma hana ef ég næ til hennar
    2. b.

       • ná til almennings

         komast í gott samband við almenning

         • kennarinn nær vel til nemendanna
15. 15.

    ná undir

    • ná undir sig héraðinu

      fá völd í héraðinu

      • Napóleon náði undir sig Ítalíu
16. 16.

    ná upp

    1. a.

       • ná sér upp aftur

         verða aftur heill (eftir t.d. veikindi, áfall)

    2. b.

       • vindurinn nær sér upp

         vindurinn magnast

17. 17.

    ná utan um

    • ná utan um vandamálið

      ná tökum á öllum þáttum vandamálsins

18. 18.

    ná yfir

    • kortið nær yfir bæði löndin

      kortið spannar bæði löndin

      • bókmenntasagan nær yfir hundrað ára tímabil