sjálfur

Merkingar

1. 1.

   notað til undirstrika að átt er við einmitt þann eða það sem vísað er til, oft andspænis öðrum

   • hann þolir illa að aðrir fái meiri athygli en hann sjálfur
   • móttökurnar komu jafnvel útgefandanum sjálfum á óvart
   • gestirnir fengu hjónarúmið en við sváfum sjálf á dýnu á gólfinu
   • sjálf hafði hún aldrei komið til Parísar áður
2. 2.

   hliðstætt (einkum um fólk, sérstaklega þá sem gegna virðingar- og valdastöðum) hann í eigin persónu

   • sjálfur páfinn var viðstaddur messuna
   • sjálft þjóðskáldið hefði ekki komist betur að orði
3. 3.

   • sjálfan sig

     (í afturbeygingu) einmitt sig (en ekki einhvern annan; yfirleitt ekki notað ef aðeins afturbeyging kemur til greina)

     • hann heilsaði og kynnti sjálfan sig
     • ég greiddi öllum stelpunum en gleymdi svo að greiða sjálfri mér
     • þau gera alltaf mestar kröfur til sjálfra sín
     • hann leit ekki á sjálfan sig sem atvinnusöngvara þótt hann syngi oft á mannamótum
4. 4.

   í blótsyrðum

   • fjandinn sjálfur!
   • hvern fjárann sjálfan á þetta að þýða

Orðasambönd

• af sjálfu sér

  sjálfkrafa

  • deilurnar leystust bara af sjálfu sér

• í sjálfu sér

  sem slíkur eða slíkt; í rauninni

  • atburðurinn var í sjálfu sér ósköp hversdagslegur
  • í sjálfu sér hafði hún þegar gert alveg nóg

• vera ekki með sjálfum sér

  vera undarlegur í háttum

• það segir sig sjálft

  það er augljóst eða sjálfsagt

  • það segir sig sjálft að ekki er hægt að reka fyrirtækið lengi með tapi