Yrða

það

fornafn hvorugkyn

Merkingar

  1. 1.

    3. persóna; vísar til nafnorðs (eða nafnliðar) í hvorugkyni eintölu

    • barnið meiddi sig og nú grætur það hástöfum
    • gólfið verður mjög hált þegar það er blautt
    • borðið er svo kámugt - viltu þurrka af því fyrir mig?
  2. 2.

    3. persóna; vísar til aukasetningar eða setningarliðar (sem aukafrumlag eða -andlag o.fl.)

    • það er ekki sanngjarnt að við þurfum alltaf að vaska upp
    • ég sakna þess mjög að geta ekki lengur gengið heim
    • það eru sex strákar og níu stelpur í bekknum
    • myndin byrjar klukkan átta, er það ekki?
    • það voru dregnir út þrír vinningar í happdrættinu
    • það hefur einhver stolið hjólinu mínu
  3. 3.

    ábendingarfornafn; með fallorði í hvorugkyni eintölu eða eitt sér, oft með aukasetningu

    • það verkefni sem dómnefndinni líst best á fær styrkinn
    • bláber eru það besta sem ég fæ
    • þeir lugu öllu því sem þeir sögðu í viðtalinu í gær
    • vegna þess sem ég sagði þér í símann
  4. 4.

    merkingarlaust gervifrumlag í upphafi setninga um veður, ástand, tíma o.þ.h., frumlagslausra þolmyndarsetninga o.fl.

    bara nefnifall og eingöngu fremst í setningu

    • það rignir oft mikið á haustin
    • það er kalt í tjaldinu
    • það er orðið áliðið
    • það fjölgaði um einn starfsmann á árinu
    • það var sungið og spilað langt fram á nótt
  5. 5.

    í ýmsum föstum orðasamböndum

    • það er nú það

      einkum notað í samtölum á undan óþægilegum tíðindum

      • hvar er tertan? -- það er nú það, það varð smá slys og hún er ónýt
    • það sem af er árinu

      þar til nú, hingað til, sá tími sem liðinn er (af ákveðnu tímabili)

      • það sem af er þessu ári hefur veðrið verið mjög gott
      • þeim hefur gengið vel á mótinu það sem af er
    • þá það

      allt í lagi (þegar eitthvað er samþykkt treglega)

    • rétt í því

      um leið, í sömu andrá

      • þau komu rétt í því að við vorum að fara
  6. 6.

    niðrandi tiltekinn en ótilgreindur hópur af fólki

    • það þykist eitthvað fínna en aðrir, það á Brekku
  7. 7.

    sem atviksorð svo, nógu

    • bókin er ekki það skemmtileg að ég nenni að lesa hana aftur

Beyging

eintalafleirtala
nf.þaðþau
þf.þaðþau
þgf.þvíþeim
ef.þessþeirra