allt

Merkingar

1. 1.

   sérstætt um hluti eða fyrirbæri, oft óskilgreind: hvert eitt og einasta af því sem vísað er til eða búast má við

   • allt hér inni er svolítið gamaldags
   • - sæl, hvað er að frétta? - allt gott
   • hann tók til hráefnið og blandaði svo öllu saman í stórri skál
   • íbúðin var falleg og þar var allt til alls
   • þeim gekk vel í öllu sem þau tóku sér fyrir hendur

   sjá allir

2. 2.

   hliðstætt nafnorðið (oftast) með greini um tiltekinn hlut, afmarkað fyrirbæri, tímabil o.s.frv.: í heild

   • ertu búinn að lesa allt blaðið?

   sjá allur

3. 3.

   hliðstætt nafnorðið (oftast) án greinis hvers kyns, það sem tilheyrir einhverju (t.d. hlut, safni eða fyrirbæri) í heild sinni

   • ég er orðin þreytt á öllu nöldri

   sjá allur

4. 4.

   sem atviksorð alveg; algjörlega

   • við gætum þá allt eins farið strax á morgun
   • allt fram yfir miðja 20. öld voru hér bara mýrar
   • ég er allt annar maður eftir að ég grenntist svona
   • nýi bíllinn er allt öðruvísi en sá gamli
5. 5.

   þágufall sem atviksorð með miðstigi lýsingarorða eða atviksorðs: talsvert, í samanburði við eitthvað annað: miklu

   • það var slæmt að týna töskunni en öllu verra að tapa því sem var í henni
6. 6.

   eignarfall sem atviksorð samanlagt

   • alls kostaði þetta næstum tíu þúsund krónur
7. 7.

   eignarfall sem atviksorð til áherslu með neitun (eða orði sem felur í sér neitun)

   • Rauðhetta mátti alls ekki fara út af stígnum
   • það má alls enginn koma inn fyrr en ég kalla
   • elsti bróðirinn kom alls óvænt frá útlöndum

Orðasambönd

• allt og sumt

  það eina

  • allt og sumt sem við þurfum að gera í dag er að skrifa nokkur bréf

• fyrir öllu

  mikilvægara en allt annað

  • það er fyrir öllu að fólk komist heim heilu og höldnu

• í allt

  samtals, samanlagt

  • hvað eru ljósmyndirnar margar í allt?

• í einu og öllu

  í öllum atriðum, algjörlega

  • þú verður að fara í einu og öllu eftir leiðbeiningunum

• í öllu falli

  að minnsta kosti

  • hún er í öllu falli ekki lengur hér í húsinu

• með öllu bannað, óleyfilegt

  algjörlega bannað, óleyfilegt

  • þjónustunni var hætt með öllu
  • vegurinn er með öllu ófær fólksbílum

• þrátt fyrir allt

  samt sem áður, hvað sem öllu líður

  • þau héldu að þau gætu þrátt fyrir allt lokið verkinu á réttum tíma