Yrða

hví

fornafn

sjá einnig hví upphrópun

Merkingar

prop. a dat. of an old and partly obsolete pron. hvat, [see hvat and hverr]:—Lat. cui, for what:

  1. I.

    interrog., þá var séð yfir hví stafrinn hafði búit, 655 iii. 2; kviðr berr hví hann orkar, of what it is capable, Grág. i. 252; at hví neyt sé, w hat it is good for, ii. 260; þá spurði Hallr hví þat sætti, H. asked what was the matter, Fms. ii. 193; hví sætir hark þetta ok hlaup? Ó. H. 109; fyrir hví, wherefore? (in vulgar Engl. still, for why?), fyrir hví biðr þú eigi lækningar? 222; spurði hann fyrir hví þeir væri þar? Eg. 375, Eluc. 4: with compar., hví verri, how much the worse, quanta pejor; skulu búar telja hví hann var þá verri at hafa er hann var sjúkr en þá er hann tók vistina, Grág. i. 155, 475.

  2. II.

    indef. any; Guð mun við hví (= hverju) faðerni ganga, er hann játar oss í skirninni, 655 i. 2.

  3. B.

    Adverb interrog., prop. ellipt. [cp. Goth. du hwe = διατί; A. S. hwi; Engl. why; Germ. wie]:—why? (see fyrir hví above); hví freistið mín? Vsp. 22; hví þú einn sitr? Skm. 3; hví sitið? Gk. 2; hví þá, why then? Vþm. 9, Ls. 47 is dubious; hví þykkir dóttur minni svá íllt vestr þar? Nj. 11; hví skal eigi þegar drepa hann? Eg. 414; eigi veit ek hví þú gengr með slíku máli, 523; mun ek ákveðit gera hví þannig er til skipt, Ísl. ii. 346: hví-ligr, adj. (q. v.), Fms. x. 107: hví-likr, adj. = Lat. qualis, (q. v.)

    1. 2.

      with subj.; hví um segjak þér? Skm. 4; hví þú vitir? Vþm. 42; hví sé drengr at feigri? Km. 22.

    2. 3.

      = hve, instrumental, Skm. 17, (q. v.).

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

prop.
proper, properly.
dat.
þágufall (e. dative)
pron.
fornafn (e. pronoun)
Lat.
Latin.
Engl.
English.
compar.
miðstig (e. comparative)
indef.
óákveðinn (e. indefinite)
ellipt.
elliptical, elliptically.
cp.
compare.
Goth.
Gothic.
A. S.
Anglo-Saxon.
Germ.
German.
adj.
lýsingarorð (e. adjective)
q. v.
quod vide.
subj.
viðtengingarháttur (e. subjunctive)

Tilvitnuð rit

Grág.
Grágás. (B. I.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Ó. H.
Ólafs saga Helga. (E. I.)
Eg.
Egils saga. (D. II.)
Eluc.
Elucidarium. (F. II.)
Vsp.
Völuspá. (A. I.)
Skm.
Skírnis-mál. (A. I.)
Vþm.
Vafþrúðnis-mál. (A. I.)
Ls.
Loka-senna. (A. I.)
Nj.
Njála. (D. II.)
Km.
Kráku-mál. (A. III.)