hvass

lýsingarorð

Merkingar

adj., hvöss, hvasst, gen. pl. hvassa, Sdm. 20; [the Goth. form is supposed to be hwass, cp. hivassaba, Tit. i. 13, and hwassei = ἀποτομία, Rom. xi. 22; cp. hvessa, hvetja, hvatr, as well as O. H. G. hwassi, which seem to be kindred words]:—pointed, tapering; hvass hjálmr eða kuml, Sks. 167; hvasst niðr sem hæll, id.; með hvössu enni, 170; hvöss vörr, Sturl. ii. (in a verse); hvass hringr, Fms. v. 343; hvass þyrnir, sharp thorns.

2.
sharp, keen, whetted, of edged tools; öngull sá enn hvassi, Niðrst. 3; hvasst vápn, Grett. 137; hvassan kníf, 91; hvasst sverð, Barl. 155; h. hjörr, Fm. 6; odd-hvass, pointed; egg-hvass, q. v.
II.
metaph. of intellect, keen; hvasst næmi, Bs. i. 235; hvass í skilningi, 681; hvass í hugskoti. Hom.; hygginn ok hvass, id.
1. 2.
  of the eyes or sight; hvöss augu, Sks. 170, Skáld 160, Ó. H. 109, Hkv. 2. 2; hvöss sjón, a keen sight; hvassar sjónir, piercing eyes, Sighvat; hvassir geislar, sharp beams of light, MS. 732. 17.
2. 3.
  sharp, acute; hvöss hljóðs grein, a sharp sound, Skálda 175, 179; hvasst hljóð, 160, 169; hvöss samstafa, 175.
3. 4.
  of wind, sharp, fresh; hvasst veðr, Eg. 99; veðr var miklu hvassara, 196; hvöss sunnan veðr, Fms. vii. 310; hvasst andviðri, Eg. 87; hvass byrr, Fms. i. 165; h. útnyrðingr, hann er hvass á sunnan, það er hvasst, hann (the wind) er hvass, etc., passim; hvassir straumar, Sks. 14 new Ed.: neut. hvasst, blowing hard; þeir höfðu hvasst mjök á firðinum, Háv. 26, 42 new Ed.: freq. in mod. usage, æði-hvass, blowing very hard; bál-hvass, blowing a gale (so as to lash the sea into tongues like flame).
4. 5.
  sharp fighting, Korm., Hkv. 2. 10, Lex. Poët.; hvassir menn, Fms. v. 137; kveðsk mundu fá honum annan hest, ef nokkurir væri hvassari en sjá, Rd. 298, of a horse.
5. 6.
  neut. precisely; ekki hvasst umhyggju-laust, Fms. vi. 204; þat verðr hvasst (precisely) tveir hlutir átjándu álnar, N. G. L. i. 78; þá taka hvárir eigi hvasst (not quite) sjau penninga, 107: in poets, ríða, ganga, sigla, líða, skjóta hvasst, to ride, walk, sail, shoot fast, Lex. Poët.; bita hvassara, to eat heartily, Þkv. 25.
6. 7.
  coarse; hvassar hosur, Karl. 363, (rare.)

COMPDS:

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

adj.: lýsingarorð (e. adjective)
gen.: eignarfall (e. genitive)
pl.: fleirtala (e. plural)
Goth.: Gothic.
cp.: compare.
O. H. G.: Old High German.
q. v.: quod vide.
metaph.: metaphorical, metaphorically.
MS.: manuscript, manuscripts.
etc.: et cetera.
Ed.: edition, editions, edited.
neut.: hvorugkyn (e. neuter)
freq.: frequent, frequently.
mod.: modern.
COMPDS: samsett orð (e. compounds)

Tilvitnuð rit

Sdm.: Sigrdrífu-mál. (A. II.)
Sks.: Konungs skugg-sjá. (H. II.)
Sturl.: Sturlunga saga. (D. I.)
Fms.: Fornmanna sögur. (E. I.)
Niðrst.: Niðrstigningar saga. (F. III.)
Grett.: Grettis saga. (D. II.)
Barl.: Barlaams saga. (F. III.)
Fm.: Fáfnis-mál. (A. II.)
Bs.: Biskupa sögur. (D. III.)
Hom.: Hómilíu-bók. (F. II.)
Ó. H.: Ólafs saga Helga. (E. I.)
Hkv.: Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
Skálda: Skálda. (H. I.)
Eg.: Egils saga. (D. II.)
Háv.: Hávarðar saga. (D. II.)
Korm.: Kormáks saga. (D. II.)
Lex. Poët.: Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.
Rd.: Reykdæla saga. (D. II.)
N. G. L.: Norges Gamle Love. (B. II.)
Þkv.: Þryms-kviða. (A. I.)
Karl.: Karla-magnús saga. (G. I.)