rata
sagnorð
Merkingar
að, originally vrata, [Ulf. wraton = πορεύεσθαι], to travel, fare, journey: in the old allit. phrase, rata víða (prop. allit. vrata víða), to fare widely; sá einn veit, er víða ratar | ok hefir fjöld um farit, Hm. 17; vits er þörf þeim er víða ratar, 5; Vingþórr ek heiti, ek hefi víða ratað, Am. 6: with acc. to find the way, ok ratar hann harðla stóra fjallvegu, Fas. ii. 258: to hit, find, þat varð stundum, at menn viltusk á mörkum, at menn rötuðu þá til þeirra heimkynna, iii. 4: allvel hefir þetta til borit, Þorgils, er ek hefi þik hér ratað, Ld. 176; þat skip hafði ratað í hafinu várkulda ok aðrar raunir, Bs. ii. 439.
- 2.
in mod. usage absol. to find the way; eg rata ekki, I do not know the way.
- 3.
metaph. to fall into, of misfortune; ek hefi ratað í vandræði mikit, Nj. 98; er þú skalt ratað hafa í svá mikla úhamingju, Ó. H. 115; rata í mikla heimsku, Andr. 71; rata í ólukku, Fb. ii. 74; rata í stór áfelli, Al. 83; þessir stórhlutir, er vér höfum í ratað (hratað Ed.), Fms. i. 295:—reflex. in the phrase, opt ratask kjöptugum satt á munn, even a gabbler may by chance speak a true word.
- II.
to reel, collapse; gífr rata, Vsp. 52; ratar görliga (collapses) ráð Sigurðar, Skv. 1. 36, (rare.)
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- Ulf.
- Ulfilas.
- allit.
- alliteration, alliterative.
- prop.
- proper, properly.
- acc.
- þolfall (e. accusative)
- mod.
- modern.
- absol.
- absolute, absolutely.
- metaph.
- metaphorical, metaphorically.
- Ed.
- edition, editions, edited.
- reflex.
- reflexive.
Tilvitnuð rit
- Hm.
- Hává-mál. (A. I.)
- Am.
- Atla-mál. (A. II.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Andr.
- Andreas saga. (F. III.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Al.
- Alexanders saga. (G. I.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Vsp.
- Völuspá. (A. I.)
- Skv.
- Sigurðar-kviða. (A. II.)