rekja
sagnorð
sjá einnig rekja nafnorð, kvenkyn
Merkingar
pres. rek; pret. rakði and rakti; subj. rekði, rekti; part. rakinn (older rakiðr); imper. rek, rektú; different from reka; [Ulf. uf-rakjan = ἐκτείνειν, ἐπισπαν; Engl. reach; Dan.-Swed. række, räcka; Germ. reichen; Gr. ὀ-ρέγω; Lat. rĕgo; cp. also rakna, réttr, q. v.]:—to spread out, unfold, unwind, of cloth, a clew, thread, and the like, rekja, rekja sundr; hón rakti motrinn ok leit á um hrið, Ld. 202; hón þrífr upp motrinn ok rekr sundr, 192; sýndi hón Þorsteini marga dúka ok röktu í sundr, Grett. 160; þat var helzt gaman Helgu, at hón rekði skikkjuna Gunnlaugs-naut, ok horfði þar á löngum, Ísl. ii. 274, 275; hann leiddi hann um eik ok rakti svá ór honum þarmana, Nj. 275; af skolu þau klæði rekja, unwrap the clothes, N. G. L. i. 339:—reflex. to unwind itself, en þráðrinn rakðisk af tvinna-hnoðanu, Hkr. iii. 117; röktusk svá á enda allir hans þarmar, Fb. i. 527; lát hendr þínar í tómi rekjask niðr fyrir þik, do stretch thy arms straight down, Sks. 293; rekjask ór svefni, to arise from sleep, Am. 88: rekjask úr, to unwind itself, get disentangled, be set right; það rekst úr bágindum hans.
- 2.
to discharge; ef þræll manns rekr til lausnar at leysa sik, þá skal eigi gefa honum frelsi fyrr en hann hafi hálf-goldit verð sitt, N. G. L. i. 174.
- II.
to trace; rekja spor, to track, trace; þeir rekja spor sem hundar, Fms. i. 8; þeir röktu spor hans norðan, Landn. 179, Fs. 66:—rekja kyn, ættir, to trace a pedigree, Ó. H. (pref.), Hdl. 44; þar skal rekja til bauga-tal, Grág. ii. 63; guðin rökðu til spádóma, at …, Edda 18, Stj. 444, Mar.; lítt rekjum vér drauma til flestra hluta, Nj. 178; rekja minni til, to recollect, remember, Fms. viii. 278; þeir röktu fram sín vísendi, Stj. 602; bað hann fram r. Guðs lög, to expose, Fms. viii. 277; rakti hann fyrir þeim helgar ritningar, Hom. (St.); r. bænir sínar fyrir e-n, to say one’s prayers, Ó. H. (in a verse).
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- pres.
- nútíð (e. present)
- pret.
- þátíð (e. preterite)
- subj.
- viðtengingarháttur (e. subjunctive)
- part.
- lýsingarháttur (e. participle)
- Ulf.
- Ulfilas.
- Engl.
- English.
- Germ.
- German.
- Gr.
- Greek.
- Lat.
- Latin.
- cp.
- compare.
- q. v.
- quod vide.
- reflex.
- reflexive.
- pref.
- preface.
Tilvitnuð rit
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Grett.
- Grettis saga. (D. II.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- Am.
- Atla-mál. (A. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Landn.
- Landnáma. (D. I.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Hdl.
- Hyndlu-ljóð. (A. II.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Edda
- Edda. (C. I.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Mar.
- Maríu saga. (F. III.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)