Yrða

rekja

sagnorð

sjá einnig rekja nafnorð, kvenkyn

Merkingar

pres. rek; pret. rakði and rakti; subj. rekði, rekti; part. rakinn (older rakiðr); imper. rek, rektú; different from reka; [Ulf. uf-rakjan = ἐκτείνειν, ἐπισπαν; Engl. reach; Dan.-Swed. række, räcka; Germ. reichen; Gr. ὀ-ρέγω; Lat. rĕgo; cp. also rakna, réttr, q. v.]:—to spread out, unfold, unwind, of cloth, a clew, thread, and the like, rekja, rekja sundr; hón rakti motrinn ok leit á um hrið, Ld. 202; hón þrífr upp motrinn ok rekr sundr, 192; sýndi hón Þorsteini marga dúka ok röktu í sundr, Grett. 160; þat var helzt gaman Helgu, at hón rekði skikkjuna Gunnlaugs-naut, ok horfði þar á löngum, Ísl. ii. 274, 275; hann leiddi hann um eik ok rakti svá ór honum þarmana, Nj. 275; af skolu þau klæði rekja, unwrap the clothes, N. G. L. i. 339:—reflex. to unwind itself, en þráðrinn rakðisk af tvinna-hnoðanu, Hkr. iii. 117; röktusk svá á enda allir hans þarmar, Fb. i. 527; lát hendr þínar í tómi rekjask niðr fyrir þik, do stretch thy arms straight down, Sks. 293; rekjask ór svefni, to arise from sleep, Am. 88: rekjask úr, to unwind itself, get disentangled, be set right; það rekst úr bágindum hans.

  1. 2.

    to discharge; ef þræll manns rekr til lausnar at leysa sik, þá skal eigi gefa honum frelsi fyrr en hann hafi hálf-goldit verð sitt, N. G. L. i. 174.

  2. II.

    to trace; rekja spor, to track, trace; þeir rekja spor sem hundar, Fms. i. 8; þeir röktu spor hans norðan, Landn. 179, Fs. 66:—rekja kyn, ættir, to trace a pedigree, Ó. H. (pref.), Hdl. 44; þar skal rekja til bauga-tal, Grág. ii. 63; guðin rökðu til spádóma, at …, Edda 18, Stj. 444, Mar.; lítt rekjum vér drauma til flestra hluta, Nj. 178; rekja minni til, to recollect, remember, Fms. viii. 278; þeir röktu fram sín vísendi, Stj. 602; bað hann fram r. Guðs lög, to expose, Fms. viii. 277; rakti hann fyrir þeim helgar ritningar, Hom. (St.); r. bænir sínar fyrir e-n, to say one’s prayers, Ó. H. (in a verse).

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

pres.
nútíð (e. present)
pret.
þátíð (e. preterite)
subj.
viðtengingarháttur (e. subjunctive)
part.
lýsingarháttur (e. participle)
Ulf.
Ulfilas.
Engl.
English.
Germ.
German.
Gr.
Greek.
Lat.
Latin.
cp.
compare.
q. v.
quod vide.
reflex.
reflexive.
pref.
preface.

Tilvitnuð rit

Ld.
Laxdæla saga. (D. II.)
Grett.
Grettis saga. (D. II.)
Nj.
Njála. (D. II.)
N. G. L.
Norges Gamle Love. (B. II.)
Hkr.
Heimskringla. (E. I.)
Fb.
Flateyjar-bók. (E. I.)
Sks.
Konungs skugg-sjá. (H. II.)
Am.
Atla-mál. (A. II.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Landn.
Landnáma. (D. I.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Ó. H.
Ólafs saga Helga. (E. I.)
Hdl.
Hyndlu-ljóð. (A. II.)
Grág.
Grágás. (B. I.)
Edda
Edda. (C. I.)
Stj.
Stjórn. (F. I.)
Mar.
Maríu saga. (F. III.)
Hom.
Hómilíu-bók. (F. II.)