troða
sagnorð
Merkingar
pres. treð, treðr, older form trøðr; tröðz, Grág. ii. 285: pret. trað, tratt (traðst), trað, pl. tráðu (mod. tróð, tróðst, pl. tróðu): subj. trœði; imperat. troð, troddú; part. troðinn: [Ulf. trudan = πατειν. τρυγαν, Luke vi. 44; A. S. trêdan; Engl. tread; Germ. treten; Swed. tråda; Dan. træde]:—to tread; vegr er vetki treyðr, Hm. 120; at vegrinn væri troðinn, beaten. Eg. 578; t. stafkarls-stíg, to tread a beggar’s path, Fms. vi. 304; troða skó, to ‘tread shoes,’ wear them out, Eb. 20; troðnir í sundr tvennir skór, Skíða R. 193; troða villu-stigu, Barl. 29; troða halir helveg, Vsp. 52; manna þeirra er mold troða, Fm. 23; troða goðveg, Hdl. 5; aur tráðu vér áðan, Fms. vi. (in a verse); ek trað hauðr um heiði hundvillr, Eb. (in a verse); hlynbjörn trað Áta jörð, Orkn. (in a verse); nú treðr þú mik undir fótum, Nj. 82; hann trað járnin, Fms. xi. 38; trað nipt Nara náttverð ara, Höfuðl.; reyks rösuðr trað Ingjald, Ýt.; mara trað hann, … trað hon fótleggina, Hkr. i. 20; tráðu (tróðu Ed.) þeir sér gadd hjá brekkunni, Fms. ix. 490, (tráðu, Fb. iii. 139, l. c.); niðr-troðinn ok svívirðr, Fms. x. 305; troða niðr dauðann, to beat down under one’s feet, Niðrst. 6; skulu ér nú því síðr troða fyrir yðr, sem ek var þá erfiðri, metaphor from beating down the snow, making a track, Nj. 229, Grett. 174 new Ed.; t. íllsakar við e-n, to fight it out with one, Nj. 219; en ef aðrir-tveggju troða þing ok vitni hins, if they quash his suit and witnesses, Js. 41; fót-troða, q. v.
- II.
to stop or stuff (a bag), metaphor from treading with the feet, with dat. of the thing which is stuffed; heyi var ok troðit í gluggana, Sturl. i. 160; var þér troðit í kýl, sem korni í belg, Fms. vii. 21; var þér í hanzka troðit, Hbl. 26; át kýrin, ok þó lítt, ef maðr trað í munn henni, Bs. i. 615; hann flær belg ok treðr hann síðan lyngvi ok mosa, Konr.; þeir tráðu upp otr-belginn, Fas. i. 153; þat dýra vín er þú treðr þik með dagliga, Karl. 210.
- III.
reflex. troðask, to throng, of a crowd; troðisk eigi svá ákaft, Fms. xi. 102; ef menn troðask svá mjök at lögréttu fyrir önnkost … ok varðar þat fjörbaugs-garð, Grág. i. 5; ef fé tröðsk at heyvi, ii. 285; ef fé treyðsk í svelti-kví, ii. 119 (Kb.)
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- pres.
- nútíð (e. present)
- pret.
- þátíð (e. preterite)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- mod.
- modern.
- subj.
- viðtengingarháttur (e. subjunctive)
- imperat.
- boðháttur (e. imperative)
- part.
- lýsingarháttur (e. participle)
- Ulf.
- Ulfilas.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- Germ.
- German.
- Swed.
- Swedish.
- Dan.
- Danish.
- Ed.
- edition, editions, edited.
- l. c.
- loco citato.
- q. v.
- quod vide.
- dat.
- þágufall (e. dative)
- reflex.
- reflexive.
Tilvitnuð rit
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Hm.
- Hává-mál. (A. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Barl.
- Barlaams saga. (F. III.)
- Vsp.
- Völuspá. (A. I.)
- Fm.
- Fáfnis-mál. (A. II.)
- Hdl.
- Hyndlu-ljóð. (A. II.)
- Orkn.
- Orkneyinga saga. (E. II.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Höfuðl.
- Höfuðlausn. (A. III.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Niðrst.
- Niðrstigningar saga. (F. III.)
- Grett.
- Grettis saga. (D. II.)
- Js.
- Járnsíða. (B. III.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)
- Hbl.
- Hárbarðs-ljóð. (A. I.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Konr.
- Konráðs saga. (G. III.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Karl.
- Karla-magnús saga. (G. I.)
- Kb.
- Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)