Yrða

vara

sagnorð

Merkingar

  1. 1.

    að, [varr], to warn; vara sik, to be on one’s guard, beware, Fms. viii. 288; vara þú þik svá. Hkr. i. 253; v. e-n við e-u, to bid one beware of a thing; íll dæmi vari oss við syndum, Hom. 97; Hrafn hafði varat hann við úfriðinum, Sturl. iii. 186 (úfriðinn Cod.); þú hefir þat ráð upp tekit er ek varaða þik mest við, Eg. 82; varaða ek ykkr bæði við at þit skyldit, Sks. 544; vil ek vara yðr við, at þér flytið hann eigi, Fms. passim.

  2. II.

    reflex. to beware of, be on one’s guard against, shun; þeir hjala mart ok varask hvárgi annan, Sturl. i. 27; varask þú þat (beware) at eigi hittir þú hóf fyrir þer, Eg. 21: eigi má varask nema viti, a saying, D. N. iii. 751; varaðisk Ingólfr hann þó, Fs. 64; varaðisk Gunnarr þat ekki, Nj. 63; þeir vissu sér engis ótta vánir ok vöruðusk ekki, Eg. 74; svá at aðrir varisk af þínum úförum, Sks. 744; hvat ek skal varask, Fms. i. 261; hann skyldi varask at göra Ólaf eigi of stóran, Hkr. i. 212; varask við. Blas. 46; varisk ok við at byggja dautt fé á leigu, K. Á.; þat skaltú varask (beware, take care) um allan varning er þú setr at hann sé óspiltr, Sks. 19.

    1. 2.

      pres. vari, pret. varði, part. varat; [Engl. ware, a-ware; cp. varða]:—to be aware of, ween, expect, have a forboding of: impers., þess varir mik, at þú mælir feigum munni, Nj. 9; mik varði eigi þessa áburðar, Fms. ii. 57; eigi varði mik þess af yðr, xi. 54; mundi mik annars vara af yðr, Eg. 426; mundi mik af þér alls annars vara, enn at þú mundir oss stuld kenna, Ld. 206; sem mik varir, as I ween, Rb. 196; þeir kómu jafnan fram sem engi mann varði, where no one expected. Fms. viii. 432; fyrr enn hann (acc.) varði, x. 413; þá er hann varði minnst, Eg. 296; skjótar enn þá varði, Korm. 40; þá er minnst varir, when one least expects it, Fms. i. 104; verðr það opt þá varir minnst vofeifleg hætta búin finnst, Pass. 5. 2: the saying, verðr þat er varir ok svá þat er ekki varir, Grett. 91 A.

  3. II.

    to endure, last,(mod.)

    1. 3.

      u, f., pl. vörur, [Dan. vare; Engl. wares], wares; in Norway chiefly of fur, in Icel. of wadmal; vara í sekkum ok allskyns varningr, Fs. 5; vöru-hlaði, id.; flytja vöru til skips, Nj. 4; bera upp vöruna, Eg. 54; ljós vara, light ware, i. e. ermine, opp. to grá-vara, grey fur, 69; skinna-vara, skins, fur, id.; virðingar-fé eða vara, Vm. 140: sex hundruð virt til vöru, Rd. 259; kýr, korn, smjör ok vöru, Gþl. 305; annat-hvárt haust skal greiða gelding tvævetran, en annat-hvárt halfa mörk vöru, Vm. 167; hann fær honum vöru ok silfr nokkut, Gísl. 44 (vaðmál, 129, v. l.); þrjátigi pakka vöru, Bs. i. 912 (vaðmáls, 872, l. c.); vöru hundrað, a hundred (value) in wares, i. e. wadmal, Vm. 83.

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

Cod.
Codex.
reflex.
reflexive.
pres.
nútíð (e. present)
pret.
þátíð (e. preterite)
part.
lýsingarháttur (e. participle)
Engl.
English.
cp.
compare.
impers.
ópersónulegt (e. impersonal)
acc.
þolfall (e. accusative)
mod.
modern.
f.
kvenkyn (e. feminine)
pl.
fleirtala (e. plural)
Dan.
Danish.
Icel.
Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
i. e.
id est.
opp.
opposed.
v. l.
varia lectio.
l. c.
loco citato.
COMPDS
samsett orð (e. compounds)

Tilvitnuð rit

Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Hkr.
Heimskringla. (E. I.)
Hom.
Hómilíu-bók. (F. II.)
Sturl.
Sturlunga saga. (D. I.)
Eg.
Egils saga. (D. II.)
Sks.
Konungs skugg-sjá. (H. II.)
D. N.
Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Nj.
Njála. (D. II.)
Blas.
Blasius saga. (F. III.)
K. Á.
Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
Ld.
Laxdæla saga. (D. II.)
Rb.
Rímbegla. (H. III.)
Korm.
Kormáks saga. (D. II.)
Pass.
Passíu-sálmar.
Grett.
Grettis saga. (D. II.)
Vm.
Vilkins-máldagi. (J. I.)
Rd.
Reykdæla saga. (D. II.)
Gþl.
Gulaþings-lög. (B. II.)
Gísl.
Gísla saga. (D. II.)
Bs.
Biskupa sögur. (D. III.)