vara
sagnorð
Merkingar
- 1.
að, [varr], to warn; vara sik, to be on one’s guard, beware, Fms. viii. 288; vara þú þik svá. Hkr. i. 253; v. e-n við e-u, to bid one beware of a thing; íll dæmi vari oss við syndum, Hom. 97; Hrafn hafði varat hann við úfriðinum, Sturl. iii. 186 (úfriðinn Cod.); þú hefir þat ráð upp tekit er ek varaða þik mest við, Eg. 82; varaða ek ykkr bæði við at þit skyldit, Sks. 544; vil ek vara yðr við, at þér flytið hann eigi, Fms. passim.
- II.
reflex. to beware of, be on one’s guard against, shun; þeir hjala mart ok varask hvárgi annan, Sturl. i. 27; varask þú þat (beware) at eigi hittir þú hóf fyrir þer, Eg. 21: eigi má varask nema viti, a saying, D. N. iii. 751; varaðisk Ingólfr hann þó, Fs. 64; varaðisk Gunnarr þat ekki, Nj. 63; þeir vissu sér engis ótta vánir ok vöruðusk ekki, Eg. 74; svá at aðrir varisk af þínum úförum, Sks. 744; hvat ek skal varask, Fms. i. 261; hann skyldi varask at göra Ólaf eigi of stóran, Hkr. i. 212; varask við. Blas. 46; varisk ok við at byggja dautt fé á leigu, K. Á.; þat skaltú varask (beware, take care) um allan varning er þú setr at hann sé óspiltr, Sks. 19.
- 2.
pres. vari, pret. varði, part. varat; [Engl. ware, a-ware; cp. varða]:—to be aware of, ween, expect, have a forboding of: impers., þess varir mik, at þú mælir feigum munni, Nj. 9; mik varði eigi þessa áburðar, Fms. ii. 57; eigi varði mik þess af yðr, xi. 54; mundi mik annars vara af yðr, Eg. 426; mundi mik af þér alls annars vara, enn at þú mundir oss stuld kenna, Ld. 206; sem mik varir, as I ween, Rb. 196; þeir kómu jafnan fram sem engi mann varði, where no one expected. Fms. viii. 432; fyrr enn hann (acc.) varði, x. 413; þá er hann varði minnst, Eg. 296; skjótar enn þá varði, Korm. 40; þá er minnst varir, when one least expects it, Fms. i. 104; verðr það opt þá varir minnst vofeifleg hætta búin finnst, Pass. 5. 2: the saying, verðr þat er varir ok svá þat er ekki varir, Grett. 91 A.
- 2.
- II.
to endure, last,(mod.)
- 3.
u, f., pl. vörur, [Dan. vare; Engl. wares], wares; in Norway chiefly of fur, in Icel. of wadmal; vara í sekkum ok allskyns varningr, Fs. 5; vöru-hlaði, id.; flytja vöru til skips, Nj. 4; bera upp vöruna, Eg. 54; ljós vara, light ware, i. e. ermine, opp. to grá-vara, grey fur, 69; skinna-vara, skins, fur, id.; virðingar-fé eða vara, Vm. 140: sex hundruð virt til vöru, Rd. 259; kýr, korn, smjör ok vöru, Gþl. 305; annat-hvárt haust skal greiða gelding tvævetran, en annat-hvárt halfa mörk vöru, Vm. 167; hann fær honum vöru ok silfr nokkut, Gísl. 44 (vaðmál, 129, v. l.); þrjátigi pakka vöru, Bs. i. 912 (vaðmáls, 872, l. c.); vöru hundrað, a hundred (value) in wares, i. e. wadmal, Vm. 83.
- 3.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- Cod.
- Codex.
- reflex.
- reflexive.
- pres.
- nútíð (e. present)
- pret.
- þátíð (e. preterite)
- part.
- lýsingarháttur (e. participle)
- Engl.
- English.
- cp.
- compare.
- impers.
- ópersónulegt (e. impersonal)
- acc.
- þolfall (e. accusative)
- mod.
- modern.
- f.
- kvenkyn (e. feminine)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- Dan.
- Danish.
- Icel.
- Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
- i. e.
- id est.
- opp.
- opposed.
- v. l.
- varia lectio.
- l. c.
- loco citato.
- COMPDS
- samsett orð (e. compounds)
Tilvitnuð rit
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- D. N.
- Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Blas.
- Blasius saga. (F. III.)
- K. Á.
- Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Rb.
- Rímbegla. (H. III.)
- Korm.
- Kormáks saga. (D. II.)
- Pass.
- Passíu-sálmar.
- Grett.
- Grettis saga. (D. II.)
- Vm.
- Vilkins-máldagi. (J. I.)
- Rd.
- Reykdæla saga. (D. II.)
- Gþl.
- Gulaþings-lög. (B. II.)
- Gísl.
- Gísla saga. (D. II.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)