verpa¹

sagnorð

sjá einnig verpa² sagnorð

Merkingar

pres. verp; pret. varp, pl. urpu; subj. yrpi; part. orpinn; vurpu, vyrpi, vorpinn: a medial form verpumk, Vþm. 7: [Ulf. wairpan = βάλλειν; A. S. weorpan; Engl. warp; O. H. G. werfan; Germ. werfen]:—to throw, with dat.; hvígi er hann skýtr eða verpr, Grág. (Kb.) i. 144; varp af sér klæðum, Fms. vi. 226, vii. 167; hann varp af sér skildinum, Nj. 95; hann verpr sér í söðulinn, 83; hestrinn féll ok varp honum af baki, threw him off, Fms. x. 408; þeir urpu sér jafnan meðal viðanna, Nj. 126; Gísli varp honum á lopt annarri hendi, Fms. vii. 32; mun þér orpit í þann eldinn, 37: absol., ef maðr höggr til manns eða verpr, Grág. (Kb.) i. 144: verpa mæðiliga öndinni (and-varp), to draw a deep sigh, Nj. 272; verpa braut, to throw away, Rb. 126, Mar., Th. 78; verpa til, to add to, Rb. 124; verpa e-u af sér, to throw off, 623. 36.

2.
impers. to be thrown; nú verpr tré eða hval á gras upp, Grág. ii. 354; þar varp út údaun miklum, a great stench oozed out, Ísl. ii. 46.
3.
phrases; verpa orðum á e-n, to address, Fas. ii. 514; þessi varp orðum á konung, Fms. x. 35; at margir verpi þar góðum orðum á mik, Nj. 179: verpa á e-t, to guess at, calculate (á-varp); var vorpit á þat, at lið Þórðar mundi vera á áttunda hundraði, Sturl. iii. 41, 42, 211; verpa menn svá á, at látizk hafi níu menn, Bs. i; þeir urpu á tvær merkr, Sturl. i. 26, iii. 203.
4.
to lay eggs; verpa eggjum, Stj. 77; foglinn varp nær eingi, Bs. i. 350; vali alla þá er í bergum verpa, Gþl. 429; freq. in mod. usage of all kinds of birds.
II.
to fence, guard; hinn skal verpa um garði, Gþl. 453; ok urpu Danir Norðmenn inni, shut them in, Fb. iii. 359: to cast up a cairn or the like, verpa haug eptir fornum sið, Gísl. 31; þeir urpu haug eptir Gunnar, Nj. 118; ok vurpu yfir harla mikinn haug af grjóti, Stj. 366; ok var haugr orpinn eptir hann, Fms. xi. 17; síðan lét hann verpa aptr (shut) hauginn, x. 186: verpa vef, to warp a weft; sá er orpinn vefr ýta þörmum, Darr. 2: cp. also hlaðvarpi = the fence round a house: sandi orpinn, wrapped in sand, Sól. 49; allt var sandi vorpit, Bs. i. 308; tré í flæðar-máli sandi orpin, Grág. (Kb.) ii. 124.
1. 2.
  bent, [cp. Engl. warped, of wood-work]; aldri orpinn, ‘warped with eld,’ i. e. bent with age, Fas. i. 143, Fms. xi. 21, Stj. 374: vera e-m undir orpinn, subject, prop. = Lat. obrutus, Sks. 547 B, Stj. 376: vera eigi upp orpinn fyrir e-m, quite overwhelmed, Fas. iii. 226, Eg. 578, Ld. 144.
III.
reflex., urpusk flestir vel við orðsending Dana-konungs, to turn a favourable ear to, yield to the call, Fms. vii. 309; cp. bak-verpask við e-n.
1. 2.
  middle voice; hvat er þat manna er verpumk orði á, who is it that casts words on me? i. e. speaks to me, Vm. 7.

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

pres.: nútíð (e. present)
pret.: þátíð (e. preterite)
pl.: fleirtala (e. plural)
subj.: viðtengingarháttur (e. subjunctive)
part.: lýsingarháttur (e. participle)
Ulf.: Ulfilas.
A. S.: Anglo-Saxon.
Engl.: English.
O. H. G.: Old High German.
Germ.: German.
dat.: þágufall (e. dative)
absol.: absolute, absolutely.
impers.: ópersónulegt (e. impersonal)
freq.: frequent, frequently.
mod.: modern.
cp.: compare.
i. e.: id est.
prop.: proper, properly.
Lat.: Latin.
reflex.: reflexive.

Tilvitnuð rit

Vþm.: Vafþrúðnis-mál. (A. I.)
Grág.: Grágás. (B. I.)
Kb.: Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)
Fms.: Fornmanna sögur. (E. I.)
Nj.: Njála. (D. II.)
Rb.: Rímbegla. (H. III.)
Mar.: Maríu saga. (F. III.)
Th.: Theophilus. (F. III.)
Fas.: Fornaldar sögur. (C. II.)
Sturl.: Sturlunga saga. (D. I.)
Bs.: Biskupa sögur. (D. III.)
Stj.: Stjórn. (F. I.)
Gþl.: Gulaþings-lög. (B. II.)
Fb.: Flateyjar-bók. (E. I.)
Gísl.: Gísla saga. (D. II.)
Darr.: Darraðar-ljóð. (A. III.)
Sól.: Sólarljóð. (A. III.)
Sks.: Konungs skugg-sjá. (H. II.)
Eg.: Egils saga. (D. II.)
Ld.: Laxdæla saga. (D. II.)
Vm.: Vilkins-máldagi. (J. I.)