Yrða

vinda

sagnorð

sjá einnig vinda nafnorð, kvenkyn

Merkingar

pres. vind, (vin’g = vind ek, Grett. in a verse, ving ek háls af kjúklingum); pret. vatt (Dan. vandt), vazt, vatt, pl. undu (vundu); subj. yndi; part. undinn: reflex., pres. vizt, and pret. vazt, see below: [Goth., A. S., and Hel. windan; Engl. wind; Germ. winden; Dan. vinde]:—to wring, twist, Fas. ii. 525; vinda klæði, to wring (wet) clothes, Ld. 46; en er hann kom í eyna vatt hann klæði sín, Eg. 219; vóru allir vátir, settusk þeir niðr við eldinn ok tóku at vinda sik, Eb. 274; hann vatt þar ór skál fulla vatns, Stj. 392; hann tók til fjötursins ok vatt hann í sundr, Fms. xi. 289; hann vatt ljáinn í sundr milli handa sér, Fb. i. 522.

  1. 2.

    to wind; ok undu svá tréit allt at rótinni, Fms. v. 286; vinda vef, to wind the woof; vindum vef Darraðar, Darr.; vinda segl, to hoist sail; undu þeir segl sín, Orkn. 356, Fms. ii. 176; vindit þá upp akkeri yður, to wind up the anchor, weigh it, Fb. iii. 384; vindum af ræfrit af skálanum, Nj.

  2. 3.

    to twist; þær ór sandi síma undu, Hbl.; salr undinn orma hryggjum, Vsp.; Ulfarr vatt við skegginu, U. twisted his beard (Germ. ‘sich den bart streichen’), of a person being flattered, Eb. 164; höfði vatt þá Gunnarr ok Högna til sagði, G. turned his head round and spoke to H., Akv. 6.

  3. 4.

    to put, thrust; Eyvindr vatt þá miklu horni í hönd Sveini, E. thrust a big horn (cup) into Sweyn’s hand, Orkn. 248; hón vatt upp skriðljósi, hoisted up a lantern, Nj. 153; vili sá er ymsu vindr fram, that puts forth various things, 677. 8; greip á stafni, vatt með austri upp lög-fáki, he launched the boat with the water in her, Hým. 27.

  4. 5.

    to throw, hurl; svipti hón blæju af Sigurði, ok vatt (á) vengi, fyrir vífs knjám, and flung it on the ground, Gkv. 1; svá segja menn at Friðþjófr hafi undit elda-skíðu í næfrarnar, F. hurled a burning brand on the roof, Fas. ii. 87.

  5. II.

    reflex. to turn oneself, vindask við; þá undusk hestar af götu (they strayed from the road) ok vöfðusk í taumum, Mart. 131; vizk eigi þat (vinnz, v. l.), that will not go amiss, will not fail to pass, Ó. H. 208 (in a verse, cp. Fms. v. 6l, v. l. 4); nú mun ok endr undit þessari frásögn, to turn back in the narrative, Orkn. 202.

    1. 2.

      to make a quick movement, turn quickly; en er Helgi sá þat, þá vizt hann undan þeim, Fms. viii. 75, v. l.; Jökull vazk (vazt) við hart ok féll skíða-hlaðinn, Fs. 42; ok nú vizt (i. e. vizk) hann við hart, svá at spjótið gékk af skaptinu, Fas. i. 239; í því kemr Þorgerðr inn, ok vizt Helgi við fast ok fellr ofan af þilinu, Gísl. 47; ok er minnst er vánin vizt Gísli við ok hleypr upp á hamar, 70.

    2. 3.

      part. undinn, wound, twisted; undinna festa, twisted moorings, Edda (in a verse); ljós-undinna landa linns, the bright-twisted serpent-land, i. e. gold (A. S. wunden gold).

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

pres.
nútíð (e. present)
pret.
þátíð (e. preterite)
Dan.
Danish.
pl.
fleirtala (e. plural)
subj.
viðtengingarháttur (e. subjunctive)
part.
lýsingarháttur (e. participle)
reflex.
reflexive.
Goth.
Gothic.
A. S.
Anglo-Saxon.
Hel.
Heliand.
Engl.
English.
Germ.
German.
v. l.
varia lectio.
cp.
compare.
i. e.
id est.

Tilvitnuð rit

Grett.
Grettis saga. (D. II.)
Fas.
Fornaldar sögur. (C. II.)
Ld.
Laxdæla saga. (D. II.)
Eg.
Egils saga. (D. II.)
Eb.
Eyrbyggja saga. (D. II.)
Stj.
Stjórn. (F. I.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Fb.
Flateyjar-bók. (E. I.)
Darr.
Darraðar-ljóð. (A. III.)
Orkn.
Orkneyinga saga. (E. II.)
Nj.
Njála. (D. II.)
Hbl.
Hárbarðs-ljóð. (A. I.)
Vsp.
Völuspá. (A. I.)
Akv.
Atla-kviða. (A. II.)
Hým.
Hýmis-kviða. (A. I.)
Gkv.
Guðrúnar-kviða. (A. II.)
Mart.
Martinus saga. (F. III.)
Ó. H.
Ólafs saga Helga. (E. I.)
Fs.
Forn-sögur. (D. II.)
Gísl.
Gísla saga. (D. II.)
Edda
Edda. (C. I.)