fara

Merkingar

1. 1.

   hreyfa sig burt, leggja af stað

   • lestin fer eftir 10 mínútur
   • við fórum heim eftir tónleikana
   • þau fóru inn í búðina
   • hann fer til útlanda í næstu viku

   • fara erindisleysu

   • fara ferða sinna

     fara um, hreyfa sig um

     • hún fer allra sinna ferða fótgangandi

   • fara leiðar sinnar

     halda á brott, fara sína leið

2. 2.

   bera sig að, athafna sig (á e-n hátt)

   • farðu varlega í kvöld

   • fara huldu höfði

     vera nafnlaus, óþekktur á e-m stað

   • fara sér hægt

     fara, ferðast hægt

3. 3.

   enda, lykta (e-n veginn)

   • hvernig fór fótboltaleikurinn?
   • allt fór vel á endanum

   • fara flatt á viðskiptunum

     fara illa út úr þeim

4. 4.

   þgf.með þágufalli passa (e-m), klæða (e-n) vel eða illa

   • þessi litur fer þér vel
5. 5.

   eiga (vel) við, passa, hæfa

   • málverkið fer vel á þessum vegg
6. 6.

   sem háttarsögn með nafnhætti: byrja

   • það fór að rigna
   • mér var farið að leiðast
   • hundurinn fór að gelta
7. 7.

   sem háttarsögn með lýsingarhætti nútíðar, táknar framvindu

   • veðrið fer hlýnandi
   • sjúklingnum fór smám saman batnandi
8. 8.

   í samböndum blótsyrða

   • fari það kolað

   • fari hún norður og niður

   • fari hann til fjandans

9. 9.

   fara að

   1. a.

      • fara svona að þessu

        gera þetta svona, á þennan hátt

        • hvernig fer maður að því að skipta um dekk?
        • þú fórst ekki rétt að þessu
   2. b.

      • fara vel að honum

        beita hann blíðu eða kurteisi

   3. c.

      • fara að reglunum

        fylgja, hlýða reglunum

10. 10.

    fara aftur

    frumlag í þgf.frumlag í þágufalli

    • öllu fer aftur

      allt er á niðurleið, versnar, hnignar

      • hann segir að heiminum fari stöðugt aftur

    • henni fer aftur

      hún sýnir afturför, verður lélegri (t.d. til heilsunnar)

11. 11.

    fara á

    1. a.

       • það fer vel á þessu

         það passar vel, hæfir vel

         • það fer vel á því að hafa rauðvín með matnum
    2. b.

       • fara á hausinn/höfuðið

         verða gjaldþrota

12. 12.

    fara á bak við

    • fara á bak við hana

      gera e-ð án hennar vitundar, hafa hana ekki með í ráðum

13. 13.

    fara á mis við

    • fara á mis við menntun

      hafa ekki fengið menntun, tækifæri til menntunar

14. 14.

    fara betur

    • benda á það sem betur má fara

      benda á það sem þarf að laga

15. 15.

    fara eftir

    • fara eftir reglunum

      fylgja, hlýða reglunum

      • hún fór alveg eftir leiðbeiningunum
16. 16.

    fara fjarri

    frumlag í þgf.frumlag í þágufalli

    • þessu fer fjarri

      það er langt frá því

      • því fer fjarri að við höfum gert eitthvað ólöglegt
17. 17.

    fara fram

    1. a.

       • frumlag í þgf.frumlag í þágufalli nemandanum fer fram

         nemandinn verður betri, nær betri árangri

         • skólanum hefur farið fram í alþjóðlegum samanburði
    2. b.

       • útskriftin fer fram í stóra salnum

         hún gerist þar, er haldin þar

    3. c.

       • meðan þessu fór fram

         meðan þetta gerðist, átti sér stað

18. 18.

    fara fram á

    • fara fram á kauphækkun

      óska eftir, biðja um kauphækkun

19. 19.

    fara fram hjá

    • þetta fer fram hjá honum

      hann tekur ekki eftir þessu, gefur því ekki gaum

      • það fór alveg fram hjá mér hvaða dag hann nefndi
      • það hefur vart farið fram hjá neinum að jólin nálgast
20. 20.

    fara fram úr

    1. a.

       • fara fram úr (bílnum)

         aka fram fyrir hann á veginum

         • það er bannað að fara fram úr hérna
    2. b.

       • þetta fer fram úr mínum björtustu vonum

         þetta er meira eða betra en ég gat vonað

21. 21.

    fara frá

    1. a.

       • færa sig, vera ekki fyrir

         • geturðu farið frá, ég þarf að komast inn
    2. b.

       • fara frá henni

         yfirgefa hana, t.d. eiginkonuna

22. 22.

    fara fyrir

    1. a.

       • fara fyrir hópnum

         vera leiðtogi eða málsvari hópsins

         • reyndasti maðurinn fór fyrir leiðangrinum
    2. b.

       • það fer mikið fyrir ísskápnum

         ísskápurinn er fyrirferðarmikill, plássfrekur

       • það fer lítið fyrir vilja til sátta

         menn virðast ekki vera áfjáðir í sættir

    3. c.

       • það fór illa fyrir henni

         henni farnaðist illa, það gekk ekki vel hjá henni

23. 23.

    fara hjá

    1. a.

       • fara hjá sér

         verða skyndilega feiminn, vandræðalegur

         • hún fór hjá sér þegar hann horfði á hana
    2. b.

       • það fer ekki hjá þessu

         þetta hlýtur að vera eða gerast, þetta er óhjákvæmilegt

         • það fór ekki hjá því að sagan bærist út
24. 24.

    fara í

    1. a.

       • fara í peysu

         klæða sig í peysu

         • farðu nú í skóna, við ætlum út
    2. b.

       • fara í vinnuna

         halda til vinnu sinnar

       • fara í samkvæmi

    3. c.

       • það fer mikill tími í þetta

         miklum tíma er varið, eytt í þetta

         • allur dagurinn fór í að gera hreint
    4. d.

       • þessi hávaði fer í mig

         hann veldur mér óþægindum, truflar mig

       • maturinn fer vel í mig

         hann hefur ágæt áhrif á mig

25. 25.

    fara í kringum

    • fara í kringum lögin

      notfæra sér glufur í löggjöfinni

26. 26.

    fara í sundur

    • bandið fer í sundur

      bandið slitnar

27. 27.

    fara með

    1. a.

       • fara illa með bílinn

         gefa bílnum slæma meðferð

       • fara vel með hjólið

         gefa hjólinu góða meðferð

    2. b.

       • fara með heilsuna

         eyðileggja heilsuna

         • hann fer með heilsuna ef hann heldur áfram að drekka
    3. c.

       • fara með hana þangað

         taka hana með sér þangað

         • hann fór með börnin í dýragarðinn
         • ég ætla að fara með stólinn til bróður míns
    4. d.

       • fara með henni þangað

         fara í fylgd, félagsskap með henni þangað

         • viltu fara með mér á listasafnið?
    5. e.

       • fara með kvæðið

         lesa kvæðið upphátt

    6. f.

       • fara með umboð ráðherra

         vera með, hafa umboð hans

    7. g.

       • þarna fórstu með það

         sagt í tilsvari: þarna gekkstu of langt, þarna er vandi á höndum

28. 28.

    fara ofan af

    • fara ekki ofan af skoðun sinni

      víkja ekki, hvika ekki frá skoðun sinni

29. 29.

    fara saman

    1. a.

       • þetta tvennt fer vel saman

         þetta tvennt hæfir hvort öðru, passar vel saman

         • húsgögnin í stofunni fara einstaklega vel saman
         • akstur og áfengi fer ekki saman
    2. b.

       • þetta tvennt fer saman

         þetta tvennt fylgist að

         • vændi og fíkniefni fara oft saman
30. 30.

    fara um

    1. a.

       • fara um veginn

         gera leið sína um veginn

         • fjölmargir ferðamenn fara um þjóðgarðinn
    2. b.

       • fara um koll

         falla úr lóðréttri stöðu í lárétta, detta á hliðina

         • blómavasinn fór um koll
    3. c.

       • það fer vel um mig

         ég hef það þægilegt, notalegt

         • það fór vel um okkur á hótelinu
    4. d.

       • það fer um mig

         ég fyllist óhugnaði

31. 31.

    fara utan

    leggja af stað til útlanda

32. 32.

    fara úr

    • taka af sér fötin, afklæðast

    • fara úr peysunni

      afklæðast henni

      • gestir eru beðnir að fara úr skónum
33. 33.

    fara út

    1. a.

       • leggja af stað til útlanda

    2. b.

       • fara út að borða

         fara á veitingahús

       • fara út að skemmta sér

         fara á ball, árshátíð o.þ.h.

34. 34.

    fara út í

    1. a.

       • fara út í verslunarrekstur

         ráðast í, hefja verslunarrekstur

    2. b.

       • fara út í smáatriði

         gera grein fyrir þeim, útskýra þau

         • það er ekki tími til að fara út í einstök atriði samningsins
35. 35.

    fara út úr

    • fara vel út úr viðskiptunum

      fá góða niðurstöðu, útkomu úr þeim, hagnast á þeim

      • mörg fyrirtæki fóru illa út úr lántökum sínum
36. 36.

    fara við

    • skórnir fara vel við buxurnar

      skórnir passa við buxurnar, eru í samræmi við þær

37. 37.

    fara yfir

    • fara yfir verkefnin

      lesa og leiðrétta verkefnin

      • það þarf að fara aftur yfir útreikningana
38. 38.

    fara yfir í

    • fara yfir í heilsufæði

      skipta yfir í hollt fæði

39. 39.

    fara yfir um

    • bilast á geði