hver

Merkingar

1. 1.

   sérstætt (í upphafi beinnar spurningar) hvaða manneskja (þ.e. í opinni spurningu um fólk almennt)

   • hver braut skálina?
   • hverjum datt í hug að nota þessa aðferð?
   • hverja er systir þín að tala við?
2. 2.

   sérstætt (sem tengiorð í upphafi spurnaraukasetningar) hvaða manneskja (þ.e. í óbeinni spurningu um fólk almennt)

   • hún spurði hver hefði hringt
   • mig grunaði strax hverjir hefðu komið
   • hann vissi ekki eftir hvern málverkið væri
3. 3.

   (í upphafi beinnar spurningar eða spurnaraukasetningar; um þrjá eða fleiri; með eignarfallseinkunn eða forsetningarlið) hver úr tilteknum hópi

   • hver systranna býr fyrir austan?
   • hverjir af starfsmönnunum ætla að taka sumarfríi í júní?
   • sonur hennar spurði hverjum manna sinna hún hefði unnað mest
4. 4.

   (í upphafi beinnar spurningar eða spurnaraukasetningar; stendur með so. "vera" og nafnorði (x) (oftast með ákveðnum greini) og svarar til þess) hvers eðlis er tiltekið x, hvað einkennir x

   • hver er maðurinn?
   • hver er munurinn á þessum tveimur tegundum?
   • ekki er vitað hver er uppruni lekans
   • þeir veltu því lengi fyrir sér hver skýringin væri
5. 5.

   hliðstætt sjaldgæft (í upphafi spurnarsetninga, einkum aukasetninga) hvaða, hvers konar

   • við vitum hver áhrif góð stjórn getur haft
   • stúlkan skynjaði strax hvern mann hann hafði að geyma

   • hvers eðlis

     af hvaða tagi, með hvaða eiginleika eða einkenni

     • læknirinn útskýrði hvers eðlis sjúkdómurinn væri

   • hvers lags

     hvers konar, af hvaða tagi

     • hvers lags vitleysa er þetta eiginlega?
     • forstjórinn vildi ekki segja hvers lags breytingar yrðu á aðstæðum starfsfólksins
6. 6.

   hliðstætt (í spurnarsetningum) upphrópun með blótsyrði

   • hvern fjandann ert þú að þvælast hér?
   • ég gat ekki ímyndað mér hver andskotinn gengi þarna á
7. 7.

   sérstætt sérhver (um fólk almennt)

   • hver er sinnar gæfu smiður
   • það var boðið upp á ávexti eins og hver gat í sig látið

   • hver sem er

     hvaða manneskja sem vera skal, allir

     • þennan einfalda rétt getur hver sem er útbúið
     • við getum ekki treyst hverjum sem er fyrir börnunum
8. 8.

   hliðstætt sérhver, hver einstakur

   • hver staður hefur sín sérkenni
   • áheyrendur klöppuðu ákaft á eftir hverju lagi
   • hún notaði hverja lausa stund til þess að æfa sig

   • hver einasti maður

     sérhver maður, allir menn

     • hvert einasta barn í bekknum tók þátt í ferðinni

   • með hverju ári

     eftir því sem enn eitt ár, skref bætist við

     • nemandinn tekur framförum með hverri vikunni sem líður
     • félagarnir urðu ræðnari og háværari með hverju glasi
9. 9.

   (einkum með eignarfallseinkunn) sérhver í tilteknum hópi eða af tilgreindri gerð

   • hver þeirra fékk ákveðna upphæð
   • maður borgar fullt gjald fyrir fyrsta skiptið en hálft fyrir hvert hinna
10. 10.

    hliðstætt í sambandi við ýmiss konar töluliði

    • einn af hverjum tíu

      einhver einn í sérhverjum hópi með tíu einstaklingum eða hlutum

      • níu af hverjum tíu listaverkum vekja litla sem enga athygli
      • í 20% atvinnuleysi hafa tveir af hverjum tíu fullorðnum einstaklingum enga vinnu

    • fimmti hver nemandi

      einn af hverjum fimm í röð

      • börnin voru hjá pabba sínum aðra hverja helgi
      • takið úr tvær lykkjur í tíundu hverri umferð

Orðasambönd

• hver og einn

  sérhver, hver einstakur

  • hver og einn verður að hugsa um eigin heilsu
  • hver og einn þátttakandi má nota þá aðferð sem hentar honum best

• hver fyrir/um sig

  sérhver, hver einstakur

  • hver leikmaður fyrir sig fær fimm spil í upphafi
  • ég virti þau fyrir mér hvert um sig