öld
nafnorð, kvenkyn
sjá einnig öld nafnorð, hvorugkyn
Merkingar
f., gen. aldar, dat. öldu, and later öld, pl. aldir, alda, öldum; [akin to aldr; A. S. eld or yld; Old Engl. eld (cp. the adj. old); Germ. alt; Dan. old in heden-old = the heathen age]:—a time, age; þessi eru nofn stundanna, ‘öld’ forðum, aldr, Edda 108; var öld hans góð landsfólkinu, Fms. vii. 174; vind-öld, varg-öld, skegg-öld, skálm-öld, Vsp.; róm-öld, war-age, Fms. vi. (in a verse); styrj-öld, veröld, qq. v.; en fyrsta öld var sú er alla dauða menn skyldi brenna, en síðan hófsk haugs-öld, Ó. H. (pref.); feðr várir ok allt forellri fyrst um brana-öld en nú um haugs-öld, Hkr. i. 141; ó-öld, a famine, Ann. 975: óaldar-vetr var mikill á Íslandi í heiðni, … þá átu menn hrafna ok melrakka, Landn. (Hb.); nú er sú öld (such bad times) í Noregi at ek treysti eigi at halda ykkr hér heima með mér, Fms. ii. 4; hans aldar (his life, reign) mun æ vera at góðu getið, Hkm. 19.
- 2.
in a computistic or chronological sense, a cycle, period; gamla öld. the old cycle = cyclus Paschalis; upphaf gömlu aldar, Ann. 1140 (cp. Talbyrding s.a.), also called Páska-öld; sólar-öld, the solar cycle; tungl-öld, the lunar cycle, also called nítján vetra öld. Ann., MS. 415. 9; sjau aldir veraldar þessar, the seven ages of the world, Ver. 7.
- 3.
of allar aldir veralda, through all ages of the world, 686 B. 14; of öld alda, Eluc. 55; fyrir úendiligar aldir alda = secula seculorum, … of aldir alda, 623. 29; and so in mod. eccl. usage, ‘um aldir alda amen,’ Vídal. passim; the phrase, ár var alda (gen. pl.), upon a time, in days of yore, Vsp. 3, Hkv. 1. 1.
- II.
poët. men, people, Edda (Gl.); hálf er öld hvar, Hm. 52; ósnotr maðr er með aldir kemr, among men, 26; alda börn, Vsp. 20; alda sona, sons of men, Hm. 11; alda hverr. each of men, Fm. 10; ýtti örr hilmir aldir við tóku, Bm.; alda vinr, a friend of men; Norræn öld, Norse people. Lex. Poët.; Ensk öld, English people, id.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- f.
- kvenkyn (e. feminine)
- gen.
- eignarfall (e. genitive)
- dat.
- þágufall (e. dative)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- cp.
- compare.
- adj.
- lýsingarorð (e. adjective)
- Germ.
- German.
- Dan.
- Danish.
- pref.
- preface.
- MS.
- manuscript, manuscripts.
- mod.
- modern.
- eccl.
- ecclesiastical.
- poët.
- poetically.
- COMPDS
- samsett orð (e. compounds)
Tilvitnuð rit
- Edda
- Edda. (C. I.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Vsp.
- Völuspá. (A. I.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Ann.
- Íslenzkir annálar. (D. IV.)
- Landn.
- Landnáma. (D. I.)
- Hb.
- Hauks-bók. (H. IV.)
- Hkm.
- Hákonar-mál. (A. III.)
- Ver.
- Veraldar saga. (E. II.)
- Eluc.
- Elucidarium. (F. II.)
- Vídal.
- Vídalíns-postilla.
- Hkv.
- Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
- Hm.
- Hává-mál. (A. I.)
- Fm.
- Fáfnis-mál. (A. II.)
- Bm.
- Bjarka-mál. (A. II.)
- Lex. Poët.
- Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.