þýða
sagnorð
sjá einnig þýða nafnorð, kvenkyn
Merkingar
d, [O. H. G. djuten: Dutch duiden; Germ. deuten; Dan. tyde; the word is better derived from Goth. þjuda than from þjuþ = bonum]:—prop. to associate, attach; þýða sér, to attach to oneself; hann ferr víða um lönd ok þýddi sér fólkit, Fms. iii. 272.
- II.
to explain, interpret; þýða draum, to interpret a dream, Fms. viii. 12, passim: þýða bók, to comment on a book; björg ok steina þýddu þeir móti tönnum, Edda (pref.) 145.
- 2.
to signify; hvat ætlar þú þenna draum þýða? Ld. 316; at hann (the dream) þýði annat enn ek göri ór honum. Fms. v. 341, x. 147, v. l.; ‘communio’ þýðir samneyti, Hom. 141; það þýðir svá, 655 xxiii. 1, Stj., Barl., Mar., passim.
- 2.
- III.
reflex., with acc. to attach oneself to, associate with; öllum þeim er þá þýðask ok í þeirra embætti bindask, Sks. 358; Haraldr var vinsæll af sínum mönnum, honum (hann?) þýddusk gamlir menn með speki-ráðum, Fms. x. 178; þýðask e-n með vináttu, to pay one homage and friendship, Eg. 20; at hann mundi fá virðing mikla af konungi ef þeir vildi hann þýðask, 17; Uni þýddisk Þórunni dóttur Leiðólfs, U. made love to Th., daughter of L., Landn. 246; hann settisk á húsit hjá álptinni ok vildi þýðask hana, Ísl. ii. 195, Fas. i. 18, Bs. i. 375; setið svá fylkingar yðrar, at þeir þýðisk eigi svá skjótt skóginn, sem þeim er títt til, Fms. vi. 62; skaltú þá fyrst þýðask ok göra þér at vinum, Sks. 284 B: hann þý;ddisk eigi leika né lausung, Bs. i. 90.
- 2.
with prepp.; þýðask undir e-n, or til e-s, to attach oneself to, asiociate with, pay homage to, or the like; vildu þeir heldr þýðask undir hans konungdóm en undir Svía-konung, Hkr. i. 137, H. E. i. 459; hann var mikill höfðingi ok eigu vér með öngu móti at þýðask undir (submit to) nokkut forboð, … þýddusk til hans margir höfðingjar af öðrum löndum (paid him homage), Fms. ix. 450; at eigi þýðisk flærðsamir guðir til várra ákalla, Sks. 308.
- 3.
pass. (Latinism) to be interpreted; Lazairus þýðisk svá sem boginn, Greg. 23; hirðmaðr þýðisk svá sem hirzlu-maðr, Sks. 272; svá þýðisk nafn Kirkju sem þinghús, 784.
- 2.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- O. H. G.
- Old High German.
- Germ.
- German.
- Dan.
- Danish.
- Goth.
- Gothic.
- prop.
- proper, properly.
- pref.
- preface.
- v. l.
- varia lectio.
- reflex.
- reflexive.
- acc.
- þolfall (e. accusative)
- prepp.
- forsetning (e. preposition)
- pass.
- þolmynd (e. passive)
Tilvitnuð rit
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Edda
- Edda. (C. I.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Barl.
- Barlaams saga. (F. III.)
- Mar.
- Maríu saga. (F. III.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Th.
- Theophilus. (F. III.)
- Landn.
- Landnáma. (D. I.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- H. E.
- Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
- Greg.
- Gregory. (F. II.)