fang
nafnorð, hvorugkyn
Merkingar
n. [for the root vide fá]
- I.
a catching, fetching:
- 1.
catching fish, fishing, Eb. 26, Ám. 32; halda til fangs, to go a-fishing, Ld. 38: a take of fish, stores of fish, hann bað þá láta laust fangit allt, þat er þeir höfðu fangit, Fms. iv. 331; af öllu því fangi er þeir hljóta af dauðum hvölum, Ám. 36; f. þat er þeir áttu báðir, cp. veiði-fang, her-fang, prey.
- 2.
in plur.,
- α.
baggage, luggage, Nj. 112; föng ok fargögn, luggage and carriage, 266; ok er þeir höfðu upp borit föngin, carriage, Orkn. 324: stores, forn korn ok önnur föng, Fms. iv. 254.
- β.
provisions, esp. at a feast; öll vóru föng hin beztu, Fms. iv. 102; kostnaðar-mikit ok þurfti föng mikil, Eg. 39; Þórólfr sópask mjök um föng, 42; veizla var hin prúðlegsta ok öll föng hin beztu, 44; hann leitaði alls-konar fanga til bús síns, 68, Fs. 19, 218; hence, borð með hinum beztum föngum, board with good cheer, Fms. i. 66; búa ferð hennar sæmiliga með hinum beztum föngum, x. 102.
- γ.
metaph. means, opportunity; því at eins at engi sé önnur föng, Fms. iv. 176; meðan svá góð föng eru á sem nú, 209; hafa föng á e-u, or til e-s, to be enabled to do a thing, viii. 143, x. 388, Eb. 114, Gullþ. 30, Eg. 81, Ld. 150, Odd. 18; urðu þá engi föng önnur, there was no help (issue) for it (but that …), Fms. vii. 311; af (eptir) föngum, to the best of one’s power, x. 355; af beztu föngum býr hón rúmið, Bb. 3. 24; at-föng, q. v.; bú-föng (bú-fang), q. v.; öl-föng, vín-föng, store of ale, wine.
- α.
- 3.
the phrase, fá konu fangi, to wed a woman, N. G. L. i. 350: fangs-tíð, n. wedding season, 343; hence kván-fang, ver-fang, marriage.
- 1.
- II.
an embryo, fetus, in sheep or kine; ef graðungr eltir fang ór kú, Jb. 303: the phrase, láta fangi, to ‘go back,’ of a cow.
- β.
a metric. fault, opp. to fall, Fb. iii. 426 (in a verse).
- β.
- III.
that with which one clasps or embraces, the breast and arms; kom spjótið í fang honum, the spear pierced his breast, Gullþ. 23, Fms. ii. 111; reka í fang e-m, to throw in one’s face, Nj. 176; hafa e-t í fangi sér, to hold in one’s arms, Bdl. 344; hné hón aptr í f. honum, Ísl. ii. 275; taka sér í fang, to take into one’s arms, Mark x. 16; cp. hals-fang, embraces.
- 2.
an apron, Edda (Gl.)
- 3.
færask e-t í fang, to have in one’s grip, metaph. to undertake a thing, Fms. vii. 136; færask e-t ór fangi, to throw off, refuse, Sturl. iii. 254: the phrase, hafa fullt í fangi, to have one’s hands full.
- 4.
wrestling, grappling with, Ísl. ii. 445, 446, 457; taka fang við e-n, Edda 33; ganga til fangs, Gþl. 163: the saying, fangs er ván at frekum úlfi, there will be a grapple with a greedy wolf, Eb. 250, Ld. 66, Fms. v. 294, Skv. 2. 13.
- β.
the phrases, ganga á fang við e-n, to grapple with one, provoke one, Ld. 206; ganga í fang e-m, id., Band. 31; slíka menn sem hann hefir í fangi, such men as he has to grapple with, Háv. 36; fá fang á e-m, or fá fang af e-m, to get hold of one; fékk engi þeirra fang á mér, Nj. 185, Fms. x. 159; sá þeir, at þeir fengu ekki f. af Erlingi, they saw that they could not catch E., vii. 300, xi. 96.
- β.
- 5.
an armful; skíða-fang, viðar-fang, an armful of fuel: Icel. call small hay-cocks fang or föng, hence fanga hey upp, to put the hay into cocks: fanga-hnappr, m. a bundle of hay, armful.
- 2.
- IV.
in the compds vet-fangr, hjör-fangr, etc. the f is = v, qs. vet-vangr, hjör-vangr, vide vangr.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- n.
- hvorugkyn (e. neuter)
- cp.
- compare.
- plur.
- fleirtala (e. plural)
- esp.
- especially.
- metaph.
- metaphorical, metaphorically.
- q. v.
- quod vide.
- metric.
- metrically.
- opp.
- opposed.
- Icel.
- Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
- m.
- karlkyn (e. masculine)
- etc.
- et cetera.
- qs.
- quasi.
- COMPDS
- samsett orð (e. compounds)
Tilvitnuð rit
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Ám.
- Auðunnar-máldagi. (J. I.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Orkn.
- Orkneyinga saga. (E. II.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Gullþ.
- Gull-Þóris saga. (D. II.)
- Odd.
- Stjörnu-Odda draumr. (D. V.)
- Bb.
- Búnaðar-bálkr.
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Jb.
- Jóns-bók. (B. III.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Edda
- Edda. (C. I.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)
- Gþl.
- Gulaþings-lög. (B. II.)
- Skv.
- Sigurðar-kviða. (A. II.)
- Band.
- Banda-manna saga. (D. II.)
- Háv.
- Hávarðar saga. (D. II.)