gróa
sagnorð
Merkingar
greri, gróinn, pres. græ (grœ), [A. S. growan; Engl. grow; Swed. gro; Dan. groe; cp. Lat. cre-scere, crev-i]:—to grow:
- I.
of grass, trees, vegetation; þá var grund gróin grœnum lauki, Vsp. 4; viði gróin, grown with wood (of the earth), Edda 65 (in a verse); jörð grær, the earth grows, Eg. (in a verse), Ísl. ii. 381; gras grær, grass grows; gróandi grös, Sks. 728 B; þá grær gras á þeirri moldu er efst er á jörðunni, Edda 145 (pref.); gróa ok ávaxtask (of the earth), Stj. 38: absol. to grow, þann vetr var veðrátta góð, ok greyri snemma um várit, the winter was mild, and early crops in the spring, Fms. ii. 244; er íllu korni niðr sáð, enda mun íllt af gróa, Nj. 174.
- II.
to grow together, to close; var einart þak á húsinu ok ekki gróit, a fresh thatch (of turf) and not yet set, Ld. 280; en um morguninn var hann gróinn aptr sem áðr, the opening (in a cairn) had grown together as before, Bárð. 180; ok æ sem annarr grær (unites, joins to) við meginland, þá kemr annarr hólmi í, Sks. 94; höfuð konungsins var gróit við bolinn, Nj. 275.
- 2.
to be healed, of wounds; sár hans gréru seint, Korm. 130; tóku sár Þórólfs at gróa, Eg. 34; þat sár greri svá, at …, Fs. 153; en hann lá lengi í sárum ok greri seint, ok rifnuðu aptr þá er gróin vóru, Gullþ. 31: cp. the saying, betra heilt en gróit, better hale than healed: absol., ok greyri þegar fyrir stúfinn, Nj. 275; grær fyrir tungu-stúfinn, Fms. v. 152; Íngólfr lá í sárum vetr þenna, ok greri yfir at kalla, Ingolf’s wounds were outwardly healed, Fs. 67: mod. gen., gróinn sára sinna, healed of one’s wounds, Fms. iv. 164, Grett, 82: the phrase, gróa um heilt, to be quite healed; þá skera þeir af grandit allt at um heilt megi gróa, Al. 120: metaph. to be reconciled, at um heilt mætti gróa með þeim, Fms. xi. 57; héðan frá greri aldrei um heilt með þeim Glúmi ok Esphælingum, Glúm. 348.
- 2.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- pres.
- nútíð (e. present)
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- Swed.
- Swedish.
- Dan.
- Danish.
- cp.
- compare.
- Lat.
- Latin.
- pref.
- preface.
- absol.
- absolute, absolutely.
- mod.
- modern.
- gen.
- eignarfall (e. genitive)
- metaph.
- metaphorical, metaphorically.
Tilvitnuð rit
- Vsp.
- Völuspá. (A. I.)
- Edda
- Edda. (C. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Bárð.
- Bárðar saga. (D. V.)
- Korm.
- Kormáks saga. (D. II.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Gullþ.
- Gull-Þóris saga. (D. II.)
- Al.
- Alexanders saga. (G. I.)
- Glúm.
- Víga-Glúms saga. (D. II.)