harðr
lýsingarorð
Merkingar
adj., fem. hörð, neut. hart, [Ulf. hardus = σκληρός, αὐστηρος; A. S. heard; Engl. hard; Germ. hart; Dan. haard; Swed. hard]:
- I.
hard to the touch; eptir hörðum velli, Ísl. ii. 333; harðr skafl, Fb. ii. 103; harðar götur, hard, stony paths, Fms. x. 85; stokka eðr steina eðr hvargi þess er hart er fyrir, Grág. ii. 132; sjóða egg hart (harð-soðinn), Lækn. 472; af harðasta járni, Stj. 461: tempered, of steel, Gpl.
- II.
metaph.,
- 1.
hard, stern, severe; hörð í skapi, Nj. 17 (skap-harðr); hörð orð, hard words, Fms. v. 106; harðr í hjarta, hard of heart, Flov. 38: with dat., harðr e-m, hard on one, Fb. i. 71.
- β.
hardy; fólk hart ok íllt at sækja, hardy and ill to fight against, Fms. i. 85; eiga harðan son, vi. 105; hinn vaskasti drengr ok hinn harðasti karlmaðr, Ísl. ii. 264; þeir eru harðir ok hinir mestu bardaga-menn, Karl. 282; harðr í horn at taka (metaph. from a bull), hard to take by the horns, Fms. xi. 221: hard, gloomy, í hörðu skapi, Bs. i. 351, Fas. iii. 522; með harðri hendi, with high hand.
- γ.
hard, sad; hörð tíðindi, Nj. 64; hér hafa orðit harðir atburðir, hard things have happened, 248.
- δ.
hard, dire; harðr (kostr), Fms. v. 235; gera harðan rétt e-s, to deal hardly with one, i. 66; harðr dauði, ii. 173; hörð sætt, Nj. 254; hafa hart, to have a hard lot, Sturl. iii. 292; harðr bardagi, hörð orrosta, Fms. ii. 323, passim.
- ε.
of weather; hörð norðanveðr, Nj. 124, Rb. 572.
- β.
- 2.
neut. hart, adv. hardly, harshly; leika e-n hart, Fms. xi. 94.
- β.
hard, fast; ríða hart, to ride hard, Sighvat, Ó. H. (in a verse), Nj. 82; en nú renn engi harðara en hann, 248; ganga hart ok djúpt, Edda 1; flýja sem harðast, to fly one’s hardest, 261; þeir fóru harðara en þeir vildu, Fms. x. 139.
- γ.
hart íllt (qs. harða íllt) erindi, Fb. ii. 393; hart nær, hard by.
- β.
- 1.
- Harðangr,
- Harðengir,
- harðafang,
- harðbeinn,
- harðbrjóstaðr,
- harðbýll,
- harðdreginn,
- harðdregi,
- harðdrægr,
- harðeggjaðr,
- harðeygr,
- harðfang,
- harðfari,
- harðfarliga,
- harðfengi,
- harðfenginn,
- harðfengliga,
- harðfengr,
- harðfenni,
- harðfótr,
- harðfæri,
- harðfærr,
- harðgeðr,
- harðgengr,
- harðgreipr,
- harðgörr,
- harðhendliga,
- harðhendr,
- harðhugaðr,
- harðjaxl,
- harðkljáðr,
- harðleikinn,
- harðleikni,
- harðleikr,
- harðleitr,
- harðlífi,
- harðlundaðr,
- harðlyndi,
- harðlyndr,
- harðmagi,
- harðmenni,
- harðmóðigr,
- harðmynntr,
- harðmæli,
- harðmæltr,
- harðorðr,
- harðraðr,
- harðrétti,
- harðræði,
- harðskeyti,
- harðskeytr,
- harðskipaðr,
- harðsleginn,
- harðslægr,
- harðsnúinn,
- harðsóttr,
- harðsperra,
- harðspori,
- harðsteinn,
- harðsteinagrjót,
- harðsvíraðr,
- harðtenntr,
- harðtækr,
- harðúð,
- harðúðigr,
- harðvaxinn,
- harðvelli,
- harðverkr,
- harðvítugr,
- harðyrði,
- harðyrki,
- harðyrkr,
- harðýðgi.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- adj.
- lýsingarorð (e. adjective)
- fem.
- kvenkyn (e. feminine)
- neut.
- hvorugkyn (e. neuter)
- Ulf.
- Ulfilas.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- Germ.
- German.
- Dan.
- Danish.
- Swed.
- Swedish.
- metaph.
- metaphorical, metaphorically.
- dat.
- þágufall (e. dative)
- adv.
- atviksorð (e. adverb)
- qs.
- quasi.
- COMPDS
- samsett orð (e. compounds)
Tilvitnuð rit
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Lækn.
- Lækninga-bók. (H. V.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Karl.
- Karla-magnús saga. (G. I.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)
- Rb.
- Rímbegla. (H. III.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Edda
- Edda. (C. I.)