rísa
sagnorð
Merkingar
pres. riss; pret. reis, reist, reis, pl. risn; imperat. rís, rístn; part, risinn; with neg. suff. rís-at, rise not (imperat.), Hm. 113: [Ulf. reisan = ἐγείρεσθαι, and common to all Teut. languages]:—to arise, rise, stand up; rístú nú Skírnir, Skm. 1; rístú nú Fjörnir, Akv. 10, Ls. 10; upp rístú Þakráðr, Vkv. 37, Hm. 146; reis Rígr at þat, Rm. 30; reis frá borði réð at sofna, 17, cp. 5; er hann kostar upp at rísa, Al. 144; elli sótti þá fast at Unni, svá at hón reis ekki upp fyrir miðjan dag, Ld. 14; upp reis Óðinn, Vtkv. 2: to rise from bed, ár skal rísa, early shall rise, Hm. 58, Eg. (in a verse); ek þóttumk fyr dag rísa, Em.; nótt þú rísat, rise not in the night, Hm. 113; rísa ór rekkju, to rise from bed, Nj. 14: of the sun and stars, í austr, þaðan rísa öll himin-tungl, Hom. 156: rísa ór dómi, to rise, leave the court, Grág. i. 78; ef hann ryðr at frændsemi ok skal næsta-bræðri upp rísa, 50: ek vil hafa tvíbýli á Möðru-völlum ok rísa eigi upp fyrir þér, Lv. 71; rísa upp, to rise from the dead, passim (upp-rísa, resurrection): rísa í mót, gegn, to rise againsf, Fms. i. 103: rísa við, to withstand; rísa við boði e-s, Mar., Band. 17 new Ed.: rísa upp, to arise, begin; ef dags helgr ríss upp á laugar degi, N. G. L. i. 138; sundrþykki ríss upp, Mar.
- 2.
metaph., orð ríss, a word arises, Bs. i. 182; bragrinn ríss um bátinn einn, Stef. Ól.; Jól eru risin af burð Dróttins várs, Fms. x. 377.
- II.
recipr., er vér sám boðana rísask í móti, Fms. xi. 13.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- pres.
- nútíð (e. present)
- pret.
- þátíð (e. preterite)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- imperat.
- boðháttur (e. imperative)
- neg.
- negative.
- suff.
- suffix.
- Ulf.
- Ulfilas.
- Teut.
- Teutonic.
- cp.
- compare.
- Ed.
- edition, editions, edited.
- metaph.
- metaphorical, metaphorically.
- recipr.
- reciprocally.
Tilvitnuð rit
- Hm.
- Hává-mál. (A. I.)
- Skm.
- Skírnis-mál. (A. I.)
- Akv.
- Atla-kviða. (A. II.)
- Ls.
- Loka-senna. (A. I.)
- Vkv.
- Völundar-kviða. (A. II.)
- Rm.
- Rígsmál. (A. II.)
- Al.
- Alexanders saga. (G. I.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Vtkv.
- Vegtams-kviða. (A. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Em.
- Eiríks-mál. (A. III.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Lv.
- Ljósvetninga saga. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Mar.
- Maríu saga. (F. III.)
- Band.
- Banda-manna saga. (D. II.)
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Stef. Ól.
- Stefán Ólafsson.