reisa
sagnorð
sjá einnig reisa nafnorð, kvenkyn
Merkingar
t, a causal to rísa; pret. reisði or raisþi is freq. in the older Runic stones, see Rafn; [Goth. raisjan; Engl. raise, etc.]:—to raise; takit nú ok reisit viðuna, Fms. vii. 310; þá lét hann reisa viduna ok draga seglit, Ó. H. 170; r. niðstöng, Fs. 54; r. af dauða, Rb. 82:—reisa e-n upp, to raise up, Fms. i. 10; hann reisti hann upp ok kyssti, 148; r. upp af dauða, to raise up from the dead, 623. 22 (upp-risa, resurrection): to raise up, put up, Fms. x. 411; reisti hann upp (restored) lög í landinu, xi. 296; upp mun Guð r. spámann mikinn, 655 xiii. B. 4:—r. dýr, to spring a deer, a hunting term, Gþl. 447: r. net, to lay a net, of a bird-net, Barl. 55.
- 2.
to raise, erect, build, of ships and houses; Ólafr enn Helgi reisti kaupstaðinn, Ó. H. (pref.); reisa bæ, Ld. 96, Fs. 19; r. kirkju, O. H. L. 23, Bs. i. 20, MS. 63. 14; r. hof, Gullþ. 55; r. stein, to raise a stone, set up a monumsnt, is a standing phrase on the Runic stones,—N.M. raisþi, or lét raisa stain þansi, Baut.; er þeir höfðu reistan laup kirkjunnar, Fms. ii. 234: r. skip, lét hann reisa skip inn undir Hlað-hömrum … Þorbergr var höfuðsmiðr at reisa, 217, 218; lét Olafr konungr r. langskip mikit á Eyrunum við ána Níð. 50; um vetrinn reisti Þórðr ferju niðr við Miðfjarðar-ós, Þórð. 10 new Ed.: r. upp hús …, to restore, Ó. H. 37.
- 3.
to raise, start, begin; hvernok r. skal frá upphafi þessa ráða-görð, Ó. H. 32; reisa úfrið. to raise a rebellion, make a rising, Fms. i. 84; r. ferð, to start on a journey, ix. 344; reisa bú or búnað, to set up a household, Sturl. iii. 166, Bb. 2. 19; þau vóru með freku reist, they were roused, startled by violence, Sturl. i. 105; þeim málum, er Haraldr hafði með freku reist, Fms. x. 409.
- 4.
the phrase, reisa rönd við e-m, to raise the shield against, to withstand, Eg. 587, Al. 7, Fms. xi. 318 (in a verse).
- II.
reflex. to arise, be raised, or raise oneself; hón (the river) reisisk á þá leið, Stj. 69; þá reistisk hann upp, Fas. i. 346; þann er upp vildi reisask á móti honum, Sks. 681; r. móti konungi, to rebel, H. E. i. 469 (upp-reist = uprising, rebellion); reistisk hann þá upp ór rekkjunni, MS. 4. 12.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- pret.
- þátíð (e. preterite)
- freq.
- frequent, frequently.
- Goth.
- Gothic.
- Engl.
- English.
- etc.
- et cetera.
- pref.
- preface.
- MS.
- manuscript, manuscripts.
- Ed.
- edition, editions, edited.
- reflex.
- reflexive.
Tilvitnuð rit
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Rb.
- Rímbegla. (H. III.)
- Gþl.
- Gulaþings-lög. (B. II.)
- Barl.
- Barlaams saga. (F. III.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- O. H. L.
- Ólafs saga Helga Legendaria. (E. I.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Gullþ.
- Gull-Þóris saga. (D. II.)
- Baut.
- Bautil. (K. II.)
- Þórð.
- Þórðar saga hreðu. (D. V.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)
- Bb.
- Búnaðar-bálkr.
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Al.
- Alexanders saga. (G. I.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- H. E.
- Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)