signa 1
sagnorð
sjá einnig signa 2 sagnorð
Merkingar
in pres. signi; pret, signdi, but also signaði; part. signt and signat. This word occurs in one of the oldest heathen poems, and is applied to a northern heathen rite; it is common to all Teut. languages except Gothic; yet as no ‘laut-verschiebung’ has taken place, it may be borrowed from the Latin, and perhaps came in with the earliest missions, cp. the remarks s. v. prim-signing: or sigr and signa may possibly be kindred words? [Hel. seginon; Germ. segnen; Lat. signare]:—to sign, consecrate; signa e-m e-t:
- I.
in a heathen sense, see the remarks on hamarr; signa full, to sign the goblet with the sign of the hammer before drinking, Sdm. 8; enn er hit fyrsta full var skenkt, þá mælti Sigurðr jarl fyrir, ok signaði Óðni … Sigurðr jarl mælti, konungr görir svá sem þeir göra allir, er trúa á mátt sinn ok megin, ok signa full sitt Þór, hann görði hamars-mark yfir áðr hann drakk, Hkr. i. 143; en sá er görði veizluna ok höfðingi var, þá skyldi hann signa fullit ok allan blótmatinn, 139; signdi Bárðr fullit, Eg. 210 (öl þat er Bárróðr signdi, in a verse, l. c.); þar vóru minni öll signuð Á;sum at fornum sið, Ó. H. 102; þá blætr hann heiðnar vættir, ef hann signir fé sitt öðrum en Guði, K. Þ. K.; þeir eru gumnar goðum signaðir, Hdl. 27; skylda ek Vikar goðum of signa. Fas. iii. (in a verse); nú eru hér tólf hreinbjálfar er ek vil þér gefit hafa hefi ek þá svá signaða ok magnaða (charmed and bewitched) at engan þeirra mun járn bíta, Fb. iii. 245.
- II.
to sign with the cross; sem páfinn leit þá, signaði hann þá, Karl. 303; páfinn signdi matinn, 20; gengu þeir undir borð ok signdu mat sinn, Eb. 268; áðr matrinn var signdr, Fms. vii. 159; er hann signdi Dróttinn várn með sinni hendi, 625. 63 (of the sign of the cross in baptism):—signa sik, to sign oneself with a cross on the forehead and breast; þau signdu sik ok sveininn, Nj. 201, Barl. 207; sign þik eigi, Th. 3; þá er hann hefir signt sik, 655 xi. 4; ekki frá ek hann signdi sik, Skiða R. 44; hón signdi sik ok mælti, þetta er úfæra, Grett. 150 new Ed.; Þorsteinn vakti hana, biðr hana signa sik, ok biðja Guð hjálpar, Þorf. Karl. 396.
- 2.
[Germ. segnen; Dan., Swed., and Norse signe, signa], to bless; henni mun ek bleza ok hana signa, Stj. 115; er Guð signdi ok þangat sendi, Karl. 289; Guð signi yðr! Art.; signi Guð ykkr báða, Skíða R. 118; vel ert þú signuð af sjálfum Guði, Stj. 424; komi þér, vel signaðir (Dan. vel-signet), til míns Föður ríkis, Hom. 156; hins signaða Magnúss, the blessed Magnus. Magn. 512; hans signuðu móður, Th. 25, Rb. 422; signaðr Ólafr, Fms. v. 222; hans signaði líkamr, Th. 28: van-signdr, cursed, Mar.: the word in this sense has been superseded by bleza, q. v.
- 2.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- pres.
- nútíð (e. present)
- part.
- lýsingarháttur (e. participle)
- Teut.
- Teutonic.
- cp.
- compare.
- s. v.
- sub voce.
- Hel.
- Heliand.
- Germ.
- German.
- Lat.
- Latin.
- l. c.
- loco citato.
- Ed.
- edition, editions, edited.
- Dan.
- Danish.
- Swed.
- Swedish.
- q. v.
- quod vide.
Tilvitnuð rit
- Sdm.
- Sigrdrífu-mál. (A. II.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- K. Þ. K.
- Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
- Hdl.
- Hyndlu-ljóð. (A. II.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Karl.
- Karla-magnús saga. (G. I.)
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Barl.
- Barlaams saga. (F. III.)
- Th.
- Theophilus. (F. III.)
- Grett.
- Grettis saga. (D. II.)
- Þorf. Karl.
- Þorfinns saga Karlsefnis. (D. II.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Art.
- Artus-kappa sögur. (G. II.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- Magn.
- Magnús saga jarls. (E. II.)
- Rb.
- Rímbegla. (H. III.)
- Mar.
- Maríu saga. (F. III.)