vættr
nafnorð, kvenkyn
Merkingar
f., dat. vætti, Grett. 176 new Ed., Hom. 129 (Ed.); used neut., Hom. 195, l. 4: [A. S. wiht; Engl. wight; Germ. böse-wicht]:—a ‘wight,’ being; Brynhildar, armrar vættar, Gkv. 1. 22; vön sé sú vættr vers ok barna, 23; Brynhildar, armrar vættar, 22; þegi þú, rög vættr, Ls. 59, 61, 63; þá segi ek þér, vesöl vettr, Hom. 152; nú sá þér hverjar vættir er þess höfðu neytt, mýss ok ormar, Ó. H. 109.
- 2.
esp. of supernatural beings; svá brenna mik nú bænir Ólafs konungs, sagði sú vættr, Ó. H. 188; Guð, hví metr þú þik þess, at sýna afl þitt við jamnústyrkt vætr sem ek em, Hom. 195; ertú maðr eða andi eðr önnur vættr, Art. 79; hollar vættir, Frigg ok Freyja ok fleiri goð, Og.; blóta heiðnar vættir, K. Þ. K.; hann hafði kastað trú sinni ok görðisk guðníðingr ok blótaði nú heiðnar vættir, Nj. 272; hann kvað íllar vættir því snemma stýrt hafa, Korm. 240; kann vera nokkur íll vættr hafi lagizk á féit, Fms. xi. 158; ú-vættr, an ‘un-wight,’ an evil wight; mein-vættr, q. v.; görninga-vættr, galdra-v., a sorceress; þeirri görninga vætti, Grett. 176; land-vættir, q. v.: vitta vettr, a ‘witch wight,’ a sorceress, Ýt.
B. vætta or vetta, in the phrase, ekki vætta, no whit, naught; dat. engu vætta, gen. enskis vætta. Mr. Jón Thorkelsson, of Reykjavík, suggests that vætta is a nom. neut. (like auga), of which vætna (see hvat-vetna) is the gen. plur. (as augna from auga); ekki vætta (nobody) má forðask, Sks. 82; ok kemsk ekki vætta yfir, Art. 28; ok skorti (ekki) vætta um vetrinn, Fms. v. 313; höfðu þeir ekki vætta at sök, viii. 18; þeim var nú ok ást á öngu vetti (vetta?) nema á Guði einum, Hom. 129 (Ed., see foot-note); sem honum hefði enskis vetta verit at grandi, 125 (Ed.); svá mikit kafa-fjúk með frosti at engu vetta var út komanda, Fs. 54; öngu vætta vildi hann eira, Fms. xi. 90; ok öngu vætta vanat, Stj. 279; hann gefr sér ekki vætta (naught, not a whit) um hans úvitrleik, 22; hann var ekki vætta hræddr, not a whit afraid, 154; anza ekki vætta, to heed not, 81; nokkut vætta, aught, something, 164, 181, 280.
C. vætr, as an adverb = naught, cp. Goth. ni-waiht or waiht-ni = οὐδέν, μηδέν, the negative particle né being dropped; hyggsk vætr hvatr fyrir, Ls. 15; át vætr Freyja, svaf vætr Freyja, Þkv.; vinna vætr, Vkv. 39; sér vætr fyrir því, Skv. 1. 39; leyfi ek vætr, I praise it not, Eg. (in a verse).
- 2.
with gen., vætr manna, no man, Hbl. 22; vætr véla no fraud, Am. 5; vætr hjóna, none of the household, 94; ey-vit (q. v.), aught.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- f.
- kvenkyn (e. feminine)
- dat.
- þágufall (e. dative)
- Ed.
- edition, editions, edited.
- neut.
- hvorugkyn (e. neuter)
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- Germ.
- German.
- esp.
- especially.
- q. v.
- quod vide.
- gen.
- eignarfall (e. genitive)
- nom.
- nefnifall (e. nominative)
- plur.
- fleirtala (e. plural)
- cp.
- compare.
- Goth.
- Gothic.
Tilvitnuð rit
- Grett.
- Grettis saga. (D. II.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- Gkv.
- Guðrúnar-kviða. (A. II.)
- Ls.
- Loka-senna. (A. I.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Art.
- Artus-kappa sögur. (G. II.)
- Og.
- Oddrúnar-grátr. (A. II.)
- K. Þ. K.
- Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Korm.
- Kormáks saga. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Stj.
- Stjórn. (F. I.)
- Þkv.
- Þryms-kviða. (A. I.)
- Vkv.
- Völundar-kviða. (A. II.)
- Skv.
- Sigurðar-kviða. (A. II.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Hbl.
- Hárbarðs-ljóð. (A. I.)
- Am.
- Atla-mál. (A. II.)