komast

Merkingar

1. 1.

   geta komið eða farið (eitthvert)

   • hann kemst ekki niður stigann
   • þeir komust ólöglega inn í landið
   • sófinn komst ekki inn um dyrnar
   • bíllinn varð bensínlaus og komst ekki lengra
   • þau komust ekki í skólann vegna veðurs

   • komast ekki úr sporunum

     hreyfast ekki úr stað

2. 2.

   komast að

   1. a.

      • fá rúm, pláss, tíma

        • hún kemst að hjá lækninum á morgun
        • það eina sem kemst að hjá henni er áhugamálið
   2. b.

      • komast að leyndarmálinu

        uppgötva, fá að vita um leyndarmálið

   3. c.

      • komast að krananum

        geta náð til kranans

        • sjúkrabíllinn komst ekki alveg að húsinu
3. 3.

   komast af

   1. a.

      • komast (lífs) af

        sleppa lifandi úr slysi

        • fjórir komust af þegar flugvélin brotlenti
   2. b.

      • komast af með lítið

        þurfa lítið sér til framfæris

4. 4.

   komast á

   1. a.

      • þessi siður kemst á

        þessi siður verður fastur

        • sú venja hefur komist á að fjölskyldan búi til jólakort
   2. b.

      • komast langt á þrjóskunni

        ná langt með því að vera þrjóskur

5. 5.

   komast áfram

   • 1. a.

        geta farið ferða sinna áfram

        • bílarnir komust ekkert áfram
     2. b.

        geta haldið verki áfram

        • hann kemst ekkert áfram með ritgerðina
     3. c.

        halda áfram í keppni

        • liðið komst áfram eftir fyrri umferðina
6. 6.

   komast fram hjá

   • komast fram hjá klettinum

     geta ekki haldið áfram af því að kletturinn er fyrir

7. 7.

   komast frá

   • komast vel frá ræðunni

     hafa flutt ræðuna vel

8. 8.

   komast fyrir

   1. a.

      • skápurinn kemst (ekki) fyrir

        það er (ekki) pláss fyrir skápinn

        • hægindastóllinn komst auðveldlega fyrir í stofuhorninu
   2. b.

      • komast fyrir útbreiðslu eldsins

        hefta, hemja útbreiðslu eldsins

9. 9.

   komast hjá

   • komast hjá þessu

     sleppa við þetta

     • þú kemst kannski hjá því að hjálpa til
     • ég komst ekki hjá að heyra samtal þeirra
10. 10.

    komast inn

    1. a.

       • komast (ekki) inn (í tölvuna)

         geta (ekki) opnað tölvuna fyrir notkun

    2. b.

       • komast inn (í skólann)

         hljóta inngöngu í skólann

11. 11.

    komast í

    1. a.

       • komast í smákökurnar

         öðlast gott aðgengi að þeim (og taka þær)

         • hundurinn komst í nautasteikina og át hana

       • komast í tæri við flottan sportbíl

         geta snert hann, prófað hann, vera nálægt honum

    2. b.

       • komast í vanda

         lenda í vanda

       • komast í hann krappan

         lenda í miklum vanda eða hættu

         • tveir menn á árabát komust í hann krappan
    3. c.

       • komast (ekki) í jakkann

         geta ekki troðið sér í jakkann (vegna stærðar eða meiðsla)

         • ég kemst ekki lengur í þessar buxur
12. 12.

    komast til

    1. a.

       • komast til valda

         fá völd

         • ráðherrann komst til valda árið 1950
    2. b.

       • komast til þess

         fá tíma eða tækifæri til þess

         • hann hefur ekki enn komist til að skrifa skýrsluna
13. 13.

    komast undan

    1. a.

       • hlaupa burt, sleppa

         • þjófarnir komust undan á hlaupum
    2. b.

       • komast undan þessu

         losna við þetta, sleppa við þetta

         • ég komst undan því að svara spurningunni
14. 14.

    komast upp

    • svindlið kemst upp

      svindlið er dregið fram í dagsljósið, afhjúpað

15. 15.

    komast upp með

    • komast upp með þetta

      leyfast þetta óátalið

      • hún kemst upp með að mæta alltaf of seint
16. 16.

    komast við

    • verða hrærður, fara næstum að gráta

17. 17.

    komast yfir

    1. a.

       • komast yfir lykilinn

         ná tangarhaldi á lyklinum, útvega sér lykilinn

         • þeir komust yfir lykilorðið hennar
    2. b.

       • komast yfir hjartaáfallið

         verða heill aftur, ná sér af hjartaáfallinu