segja

Merkingar

1. 1.

   þf.með þolfalli gefa frá sér orð, tjá sig í orðum

   • ég veit það, sagði hún
   • hann sagði það kæruleysislega
   • ég sagði þetta í gríni

   • hvað segirðu (gott)?

     hvað er að frétta, hvernig hefurðu það?

   • ég segi allt gott/ágætt

   • sagan segir þetta

     sagnir herma, þetta hefur verið vitað lengi

   • sagt er að þarna sé reimt

   • segja allt af létta

     skýra hreinskilnislega frá öllu

   • segja eins og er

     tala af hreinskilni

     • ef ég á að segja eins og er þá finnst mér þessi matur ekki góður

   • sagði ég ekki

     ég var búin að segja þetta

     • hann kom aftur of seint í dag - sagði ég ekki

   • það er óhætt að segja þetta

     ekki er of mikið fullyrt með þessu

     • það er óhætt að segja að kenningin er umdeild

   • það má með sanni segja

     þetta er sannarlega þannig

     • það má með sanni segja að þetta sé glæsilegt leikhús
2. 2.

   þgf. þf.með þágufalli og þolfalli greina (e-m) frá (e-u) í orðum

   • hún sagði honum sannleikann
   • geturðu sagt mér hvað klukkan er?
3. 3.

   þgf. þf.með þágufalli og þolfalli gefa (e-m) fyrirmæli, skipa (e-m) að gera e-ð

   • kennarinn sagði börnunum að læra kvæðið
   • segðu honum að ég þurfi að tala við hann
4. 4.

   hafa upplýsingagildi

   • þessar tölur segja mér ekkert

   • þetta segir sig sjálft

     þetta er augljóst

5. 5.

   segja af

   1. a.

      • segja af sér

        hætta embættisstörfum með yfirlýsingu

        • ráðherrann íhugar að segja af sér
   2. b.

      • hvað segirðu af föður þínum?

        hvað er að frétta af honum?

   3. c.

      • hafa lítið af henni að segja

        hafa lítil samskipti við hana eða reynslu af henni

6. 6.

   segja frá

   • þgf.með þágufalli segja henni frá ferðinni

     greina henni frá ferðinni

     • börnin sögðu frá sumarfríi sínu
     • geturðu sagt mér frá fyrirlestrinum?
     • í bókinni segir frá því þegar þeir stofnuðu popphljómsveit
7. 7.

   segja fyrir

   • segja atburðinn fyrir

     spá fyrir um atburðinn

8. 8.

   segja til

   1. a.

      • láta vita

        • segðu til hvað þú vilt mikið í glasið
   2. b.

      • segja til hans

        uppljóstra um hann

   3. c.

      • segja honum til

        leiðbeina honum

        • hún segir nýju starfsmönnunum til
   4. d.

      • þreytan segir til sín

        þreytan finnst, hefur áhrif

        • verðhækkanir eru farnar að segja til sín hjá almenningi
   5. e.

      • segja til um þetta

        meta þetta

        • erfitt er að segja til um aldur handritsins
   6. f.

      • hagtölur segja til um lífsgæðin

        hagtölur gefa upplýsingar um þau

9. 9.

   segja um

   1. a.

      • hvað segir þú um að fara í gönguferð?

        (sem uppástunga) hvernig líst þér á að fara í gönguferð?

   2. b.

      • segja eitthvað um þetta

        tjá sig um þetta

        • viljið þið segja eitthvað um nýja samninginn?
        • hann sagði ýmislegt merkilegt um hvali
10. 10.

    segja upp

    1. a.

       • segjast vera hættur að vinna hér

       • þgf.með þágufalli segja starfinu upp

         tilkynna uppsögn sína

       • þgf.með þágufalli segja henni upp starfinu

         láta hana hætta störfum

    2. b.

       • þgf.með þágufalli segja kærastanum upp

         hætta með kærastanum

11. 11.

    segja úr

    • segja sig úr flokknum

      tilkynna að maður er ekki lengur meðlimur í þessum stjórnmálaflokki

12. 12.

    segja við

    1. a.

       • segja þetta við hana

         tala þessi orð til hennar

         • ég þori ekki að segja þetta við hann
    2. b.

       • segja ekkert við þessu

         andmæla þessu ekki

         • við getum ekkert sagt við því þótt hann fái sér kött

Orðasambönd

• mér segir svo hugur um þetta

  ég hef ákveðinn grun um þetta, ég tel þetta sennilegt

• segja starfi sínu lausu

  tilkynna uppsögn sína, segja upp starfinu

• það er að segja

  sjá það er að segja