þú
fornafn
Merkingar
gen. þín, dat. þér, acc. þik, a pers. pron.; also spelt ðú, see the introduction, p. 729; for þik, also freq. þek in Norse vellums, mod. þig, see Gramm. p. xxi: [Goth. þû, þeina, þus, þuk; A. S. þû; Engl. thou; Germ., Dan., and Swed. dû; Lat. tu; Gr. τύ.]
- A.
Thou, passim:
- I.
after verbs, either separated, as skalt þú, munt þú, or more usually suffixed and changing into -ðu, -du, -tu, or -u, e. g. mun-du, skal-du, vil-du, later skal-tu, mun-tu, vil-tu; ver-tu, ves-tu, Post. 229; drep-ðu, 228; eig-ðu, seg-ðu, lát-tu, lít-tu, eig-du, mæl-þú, lát-þú, Gkv. 2. 23; lít-tu, 8; át-tu, 10; skal-tu, 30; hirða-ðu, 28; er-þú, Fms. vi. 226; var-t-at-tu, wast-not-thou? mon-t-at-u; segja-t-tu, say-not-thou, and so passim [cp. Old Engl. wiltow etc. = wilt thou]: as to quantity, the u is at present sounded sometimes long, vil-tú, eig-ðú, lát-tú, or more usually short, låt-tu, eig-ðu, etc., and in common running speech dropped as in Engl., e.g, bidd-’ann-a-koma, beg him to come; kond-inn, come in.
- II.
suffixed to other words; heil-du, heal thou! Clem. 131; at-tú = at-þú, that thou, see ‘at;’ þót-tú = þó at-þú, though that thou, passim; þatz-tu = þat-es-þú.
- I.
- B.
Plur. þér, or older ér, yðar, yðr, qq. v., passim.
- II.
in addressing, you; ek vil beiðask, herra, at þér gefit mér orlof, Nj. 10; eru þér sjúkir Herra, Fms. vi. 226, Sturl. iii. 261, passim; or þú and þér are mixed in the same address, hvat ætli þér, herra, … þvíat þér sögðuð oss, … seg nú ef þat er …, ok hafir þú af þínu tilstilli …, at þú talir við hann …, Fms. vi. 71.
- II.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- gen.
- eignarfall (e. genitive)
- dat.
- þágufall (e. dative)
- acc.
- þolfall (e. accusative)
- pers.
- person.
- pron.
- fornafn (e. pronoun)
- freq.
- frequent, frequently.
- mod.
- modern.
- Goth.
- Gothic.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- Germ.
- German.
- Dan.
- Danish.
- Swed.
- Swedish.
- Lat.
- Latin.
- Gr.
- Greek.
- e. g.
- exempli gratia.
- cp.
- compare.
- etc.
- et cetera.
Tilvitnuð rit
- Post.
- Postula sögur. (F. III.)
- Gkv.
- Guðrúnar-kviða. (A. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Clem.
- Clements saga. (F. III.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)