Yrða

þú

fornafn

Merkingar

gen. þín, dat. þér, acc. þik, a pers. pron.; also spelt ðú, see the introduction, p. 729; for þik, also freq. þek in Norse vellums, mod. þig, see Gramm. p. xxi: [Goth. þû, þeina, þus, þuk; A. S. þû; Engl. thou; Germ., Dan., and Swed. dû; Lat. tu; Gr. τύ.]

  1. A.

    Thou, passim:

    1. I.

      after verbs, either separated, as skalt þú, munt þú, or more usually suffixed and changing into -ðu, -du, -tu, or -u, e. g. mun-du, skal-du, vil-du, later skal-tu, mun-tu, vil-tu; ver-tu, ves-tu, Post. 229; drep-ðu, 228; eig-ðu, seg-ðu, lát-tu, lít-tu, eig-du, mæl-þú, lát-þú, Gkv. 2. 23; lít-tu, 8; át-tu, 10; skal-tu, 30; hirða-ðu, 28; er-þú, Fms. vi. 226; var-t-at-tu, wast-not-thou? mon-t-at-u; segja-t-tu, say-not-thou, and so passim [cp. Old Engl. wiltow etc. = wilt thou]: as to quantity, the u is at present sounded sometimes long, vil-tú, eig-ðú, lát-tú, or more usually short, låt-tu, eig-ðu, etc., and in common running speech dropped as in Engl., e.g, bidd-’ann-a-koma, beg him to come; kond-inn, come in.

    2. II.

      suffixed to other words; heil-du, heal thou! Clem. 131; at-tú = at-þú, that thou, see ‘at;’ þót-tú = þó at-þú, though that thou, passim; þatz-tu = þat-es-þú.

  2. B.

    Plur. þér, or older ér, yðar, yðr, qq. v., passim.

    1. II.

      in addressing, you; ek vil beiðask, herra, at þér gefit mér orlof, Nj. 10; eru þér sjúkir Herra, Fms. vi. 226, Sturl. iii. 261, passim; or þú and þér are mixed in the same address, hvat ætli þér, herra, … þvíat þér sögðuð oss, … seg nú ef þat er …, ok hafir þú af þínu tilstilli …, at þú talir við hann …, Fms. vi. 71.

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

gen.
eignarfall (e. genitive)
dat.
þágufall (e. dative)
acc.
þolfall (e. accusative)
pers.
person.
pron.
fornafn (e. pronoun)
freq.
frequent, frequently.
mod.
modern.
Goth.
Gothic.
A. S.
Anglo-Saxon.
Engl.
English.
Germ.
German.
Dan.
Danish.
Swed.
Swedish.
Lat.
Latin.
Gr.
Greek.
e. g.
exempli gratia.
cp.
compare.
etc.
et cetera.

Tilvitnuð rit

Post.
Postula sögur. (F. III.)
Gkv.
Guðrúnar-kviða. (A. II.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Clem.
Clements saga. (F. III.)
Nj.
Njála. (D. II.)
Sturl.
Sturlunga saga. (D. I.)