spyrja
sagnorð
Merkingar
pres. spyr, spyrjum, pl. spurði; subj. spyrði; imperat. spyr, spyrðú part. spurðr, spurt: a part. spurnum, as from a strong verb spurinn, Sks. 12 B. In mod. usage sounded as with u throughout, thus, infin. spurja; pres. spur; imperat. spurðu: with neg. suff. spyrjattu (speer thou not), Fas. i. (in a verse): [spor; A. S. spurian; Scot. and North. E. speer; Germ. spüren; Swed. spörja, spörge.]
- B.
To track, trace steps or footprints; nú er maðr stolinn fé sínu, ok sér hann manna-farveg liggja frá garði, þá skal hann … spyrja til garðs manns, Gþl. 539; með hundum, er því vóru vanir at s. þá upp er undan hljópusk, Ó. H. 247, Hom. 159.
- 2.
metaph. to track, investigate, find out (Germ. aufspüren): ok er engi likari til enn annarr, þá skolu ölhús-menn morð spyrja, N. G. L. i. 62; en erfingi spyri morð ef hann kann eptir koma, ii. 215; þá spyri erfingi morðs (morð), i. 309, but this sense is old and obsolete: s. upp, to find out; þeir fengu hann eigi upp spurðan, Sturl. ii. 125.
- II.
to speer, ask, absol. or with gen.: spyrja lögspurning, Grág. i. 21; Gunnarr spurði, hvat hann vildi þá láta at gera, Nj. 100: þeir spurdu hvat þar væri komit. Fms. i. 9:—with gen., s. e-s, to enquire after; spyrr konungr margra tiðinda, iv. 192: hann spurði margs ór brennunni, Nj. 213, passim: to request, spyrja síðan alla lögréttu menn, Grág. i. 8.
- 2.
with prepp.; spyrja at e-u or spyrja e-n at e-u, to speer or ask after; spurði hann at Ástriði ok syni hennar, Fms. i. 70; s. at þingfesti manna, Grág. i. 19: spyrr Sigvaldi at ferðum Ólafs, Fms. x. 226, Gþl. 221; konungr spurði hann at nafni, speered at him for his name, Nj. 6:—s. eptir, spurði Höskuldr dóttur sína ekki eptir, did not ask her, ask her consent, Ni. 17; spurði Fjönir eptir bræðr sína, F. asked after his brothers. Fms. xi. 44; s. eptir e-n, to enquire after, i. 263, iv. 32, Eg. 89:—s. e-n um e-t (= eptir e-u), þeir spurðu Gunnar um fundinn, Nj. 100.
- 3.
to hear, be informed of (Germ. erfahren): þat spyrja synir Haralds, Fms. i. 18; þat spyrr Bárðr at …, Eg. 31; Snorri spyrr nú hvar komit er málunum, Nj. 244, passim: s. til e-s, to get intelligence as to; þeir spurðu til Birkibeina, Fms. ix. 224; Gregorius spurði til þeirra þar sem hrita Saurbæir, vii. 270; spurði hann til Sóta, at hann var farinn suðr, Nj. 7.
- 2.
- III.
reflex. to be reported, get abroad; skipkváman spyrsk, Nj. 5; tíðendi spyrjask, 25, 85; til Þorveigar spurðisk þat, at hón lá hætt, it was told of Th. that she was very ill, Korm. 164; hefir til þess skips aldregi spurzk, nothing has since been heard of this ship. Nj. 282: impers., mér spyrsk á þann veg, I am told, Eg. 20: spyrjask fyrir um e-t, to enquire, Ld. 226, Hkr. ii. 333: spyrjask um vandliga, id., Sks. 284.
- 2.
recipr. to ask one another; spyrjask tíðenda, Nj. 227, 228, Eg. 547.
- 3.
part., svara spurnum hlut, Sks. 12 B.
- 2.
- 2.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- pres.
- nútíð (e. present)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- subj.
- viðtengingarháttur (e. subjunctive)
- imperat.
- boðháttur (e. imperative)
- part.
- lýsingarháttur (e. participle)
- mod.
- modern.
- infin.
- nafnháttur (e. infinitive)
- neg.
- negative.
- suff.
- suffix.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Scot.
- Scottish.
- North. E.
- Northern English.
- Germ.
- German.
- Swed.
- Swedish.
- metaph.
- metaphorical, metaphorically.
- absol.
- absolute, absolutely.
- gen.
- eignarfall (e. genitive)
- prepp.
- forsetning (e. preposition)
- reflex.
- reflexive.
- impers.
- ópersónulegt (e. impersonal)
- recipr.
- reciprocally.
Tilvitnuð rit
- Sks.
- Konungs skugg-sjá. (H. II.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Gþl.
- Gulaþings-lög. (B. II.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Sturl.
- Sturlunga saga. (D. I.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Th.
- Theophilus. (F. III.)
- Korm.
- Kormáks saga. (D. II.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)