stýra
sagnorð
sjá einnig stýra nafnorð, kvenkyn
Merkingar
ð, [stjórn, stýra; Goth. stiurian; A. S. steôrjan; Engl. steer; Germ. steuern; Dan. styre]:—to steer, with dat., Hbl. 7; s. með bryggjum ok árum, Fms. xi. 193; stýra skipi, N. G. L. i. 98; stýr þú hingat eikjunni, Hbl.; en Loki stýrir, Vsp. 51, passim; stýra á e-n, to steer upon another; stýrðu ekki á mik, Steingerðr, Kormak: metaph. phrases, s. til váða, to steer into straits, take a dangerous course, Fms. vii. 145; mér þótti þú stýra oss til ens mesta váða, Ó. H. 136; eigi hefir tekizk misræða við, en var þó til stýrt, i. e. attempted, but failed, Grág. ii. 61; stýra undan, to escape. Post. 645. 88; hversu sem ek fæ undan stýrt, Fms. xi. 193, Lv. 69, Fb. ii. 80; ok orðit þó heldr nær stýrt, ‘steered near,’ i. e. had a narrow escape, id.
- 2.
to be skipper; skip kom í Arnarbælis-ós, ok stýrði skipinu Hallvarðr hvíti, Nj. 40; ef stýri-maðr stýrir ílla skipinu, 673. 59.
- II.
metaph. to direct, govern, manage; stýra ríki. Fb. ii. 146; stýra lögum, Fms. xi. 99; s. sakferli, Landn. 259; s. vápnum, Al. 10; ætla ek flestum ofrefli at s. þeim, Eb. 112; mega ekki stýra sér fyrir reiði, could not steer himself for wrath. Mar.; tók hann sótt svá ákafa, at hann mátti varla s. sér, Bs. i. 746; hann kvað íllar vættir því snemma stýrt hafa, ill fate had ruled it so, Korm. 240; þat mun þó mestu um stýra, hversu Þórdisi er um gefit, it will all depend on how Th. likes it, Ld. 302.
- 2.
stýra e-n, to rule, possess, Fs. 27, Hkr. i. 307; þat mun mestri giptu stýra, must bode good luck, Odd. 22; því at vér stýrim penningum, Hrafn. 10; hverju geði stýrir gumna hverr, Hm. 17; s. auði, Skv. 3. 16; máttkum Guði stýrir þú, Fms. ii. 152; stýra máttkum hlutum, x. 229; hvárt sem hann stýrir meira viti eða minna, Fb. iii. 402.
- 2.
- III.
part. stýrandi; s. Mjölnis, the keeper of M., i. e. Thor, Edda 53.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- Goth.
- Gothic.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- Engl.
- English.
- Germ.
- German.
- Dan.
- Danish.
- dat.
- þágufall (e. dative)
- metaph.
- metaphorical, metaphorically.
- i. e.
- id est.
- part.
- lýsingarháttur (e. participle)
Tilvitnuð rit
- Hbl.
- Hárbarðs-ljóð. (A. I.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Vsp.
- Völuspá. (A. I.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- Post.
- Postula sögur. (F. III.)
- Lv.
- Ljósvetninga saga. (D. II.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Landn.
- Landnáma. (D. I.)
- Al.
- Alexanders saga. (G. I.)
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Mar.
- Maríu saga. (F. III.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Korm.
- Kormáks saga. (D. II.)
- Th.
- Theophilus. (F. III.)
- Ld.
- Laxdæla saga. (D. II.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Odd.
- Stjörnu-Odda draumr. (D. V.)
- Hrafn.
- Hrafnkels saga. (D. II.)
- Hm.
- Hává-mál. (A. I.)
- Skv.
- Sigurðar-kviða. (A. II.)
- Edda
- Edda. (C. I.)